Өңірде агроөнеркәсіп кешеніндегі ірі инвестициялық жобалардың бірі — 50 мың бас ірі қара малға арналған бордақылау кешенінің құрылысы жүргізілуде. Нысанды толық қуатына шығару 2026 жылдың шілде айына жоспарланған. Экономикалық тұрғыдан алғанда, 50 мың басқа арналған бордақылау кешені өңірге ірі инвестиция тартатын жоба ретінде бағаланады.
Жоба «Turkestan
Agro.kz» ЖШС базасында іске асырылуда және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, экспортқа бағытталған өндірісті дамытуға, сондай-ақ отандық агросектордың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған. Жобаны іске асыру мемлекеттік қолдау шаралары мен жеке инвестицияларды тарту арқылы кезең-кезеңімен жүргізілуде. Бірінші кезеңде бордақылау кешенін салуға 2,9 млрд теңге бағытталды, қосымша 1,5 млрд теңге жеңілдетілген қаржыландыру құралдары аясында жаңбырлатып суару жүйелерін енгізуге бөлінді. Қазіргі таңда жоғары өнімді 30 мың бас мал сатып алынып, оны кезең-кезеңімен жобалық қуат — 50 мың басқа дейін жеткізу көзделген.
Екінші кезеңде мемлекеттік қолдау көлемі 5,9 млрд теңгені құрады, сонымен қатар жеке инвестициялар тарту жалғасуда. Кешен заманауи, еуропалық деңгейдегі технологиялармен жабдықталуда. Барлық өндірістік процестер — азықтандыру, күтіп-бағу және ветеринарлық қызмет көрсету — автоматтандырылған және тиімділік пен биологиялық қауіпсіздік бойынша халықаралық стандарттарға сәйкес келеді. Өндірістік цикл малдың күйзелісін азайтып, өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретін австралиялық тор қағидатына негізделген технология бойынша ұйымдастырылған.
Жоба аясында тұрақты жем-шөп базасын қалыптастыруға ерекше назар аударылған. 4710 гектар аумақта заманауи жаңбырлатып суару жүйелері енгізілген. Күн сайынғы жем-шөп дайындау көлемі 500 тоннаға дейін жетеді.
Сонымен қатар сағатына 20 тонна түйіршіктелген жем өндіретін құрамажем зауыты іске қосылған. Болашақта жылына 1 млн тонна жем өндіретін зауыт салу жоспарлануда. Кәсіпорында сумен жабдықтаудың заманауи жүйелері және қоршаған ортаны қорғау талаптарына сәйкес қалдықтарды экологиялық қауіпсіз кәдеге жарату жүйелері енгізілген. Қазіргі кезеңде 30-дан астам жұмыс орны құрылған, ал кешен толық қуатына шыққанда бұл көрсеткіш 100 жұмыс орнына дейін ұлғаяды.
Жоба инвесторы Сырым Ертаевтың айтуынша, өндірілген өнім қазірдің өзінде Қазақстанның ішкі нарығына жеткізіліп, сондай-ақ Өзбекстан мен Тәжікстанға экспортталуда. Орта мерзімді кезеңде Түркия және басқа да елдердің нарығына шығу жоспарланып отыр. Бұл экспорт географиясын кеңейтіп, экспорттық түсімді арттыруға мүмкіндік береді. Алдағы уақытта жоба аясында бір ауысымда 1500 бас ірі қара және 5000 бас ұсақ мал өңдейтін ет өңдеу кешенін салу көзделген. Сонымен қатар өнімді терең өңдеу арқылы қосылған құны жоғары дайын өнімдердің кең ассортиментін шығару жоспарлануда. Аталған өнімдер ішкі нарықпен қатар Қытай мен Түркия сияқты сыртқы нарықтарға бағытталмақ.
Түркістан облысында 50 мың басқа арналған ірі қара бордақылау кешенінің 2026 жылдың шілде айында пайдалануға берілуі өңірдің агроөнеркәсіптік дамуы үшін аса маңызды стратегиялық жоба болып табылады. Мұндай ауқымды өндірістік кешен ауыл шаруашылығын жаңа деңгейге көтеріп, ет экспорты мен мал шаруашылығы саласының тиімділігін арттыруға бағытталған.
Бұл жоба іске қосылған жағдайда өңірдегі мал шаруашылығы тек шикізат өндірумен шектелмей, толыққанды индустриялық циклге өтеді. Яғни малды өсіру, бордақылау, өңдеу және нарыққа шығару кезеңдері бір жүйеге біріктіріледі. Бұл қосылған құнды арттырып, жергілікті экономиканың кірісін көбейтеді. Сонымен қатар, ішкі нарықты сапалы ет өнімдерімен тұрақты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Түркістан облысы соңғы жылдары агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға ерекше көңіл бөліп келеді. Су үнемдеу технологиялары, заманауи мал бордақылау алаңдары, ветеринарлық қызметті цифрландыру және жем-шөп базасын дамыту сияқты бағыттар жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Бұл ірі кешен сол саясаттың нақты нәтижесі болмақ.
Мұндай өндірістік жобалар экспорттық әлеуетті арттыруда да маңызды рөл атқарады. Сапалы ет өнімдерін көрші мемлекеттерге және алыс нарықтарға шығару арқылы өңірдің сыртқы сауда байланыстары кеңейеді. Бұл Қазақстанның агроэкспорттық мүмкіндіктерін күшейтеді және халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттырады.
Әлеуметтік әсері де айтарлықтай. Ауыл тұрғындары үшін жаңа жұмыс орындары пайда болып, жастардың ауылда тұрақтап қалуына мүмкіндік туады. Бұл урбанизация қысымын азайтып, ауылдық аумақтардың тұрақты дамуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, жергілікті мамандардың біліктілігін арттыруға да жағдай жасалады.
Экологиялық тұрғыдан алғанда, заманауи бордақылау кешендері қалдықтарды басқару жүйесімен, су үнемдеу технологияларымен және энергия тиімді шешімдермен жабдықталады. Бұл табиғатқа түсетін жүктемені азайтып, тұрақты даму қағидаттарына сай жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, 50 мың бас ірі қараға арналған бордақылау кешенінің іске қосылуы Түркістан облысы экономикасын әртараптандыруға, агроөнеркәсіптік саланы күшейтуге және әлеуметтік жағдайды жақсартуға бағытталған маңызды қадам болып табылады. Бұл жоба өңірдің ауыл шаруашылығын индустриялық деңгейге көтеріп, ұзақ мерзімді экономикалық өсімнің негізін қалыптастырады.
