Түркістан қаласында жаңа әуежайға апаратын жол бойындағы жасыл желек аумағын кеңейту жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Қаланың кіреберісіндегі аумақты көгалдандыру – елді мекеннің сәулеттік келбетін жақсартумен қатар, қоршаған ортаны қорғау, ауа сапасын арттыру және климаттық жағдайға бейімделген жасыл инфрақұрылым қалыптастыру бағытындағы маңызды қадам.
Жаңа әуежай жолы бойындағы 240 гектар аумақта жасыл желек отырғызылып, оны күтіп-баптау жұмыстары атқарылуда. Бүгінде мұнда 730 мың ағаш көшеті отырғызылған. Ауқымды жасыл аймақ Түркістанның экологиялық тұрақтылығын арттырып, шаң-тозаңның таралуын азайтуға, ауаның сапасын жақсартуға және жол маңындағы табиғи ортаны қалыптастыруға ықпал етеді.
Жасыл экономиканың негізгі қағидаттарының бірі – табиғи ресурстарды тиімді пайдалану. Осы тұрғыдан алғанда, ағаштарды күтіп-баптауда су ресурстарын ұтымды пайдалану ерекше маңызға ие. Аумақ толықтай тамшылатып суару жүйесімен қамтылған. Бұл технология суды тікелей өсімдік тамырына жеткізу арқылы артық шығынды азайтып, суару тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Түркістанның табиғи-климаттық ерекшеліктерін ескерсек, көгалдандыру жұмыстарында су үнемдеу технологияларын қолданудың маңызы жоғары. Сондықтан қолданыстағы суару жүйесін жаңарту және оны автоматтандыру – тек ағаштардың жерсінуін жақсартуға емес, су қорын тиімді басқаруға бағытталған шешім.
Ағаштардың жерсіну деңгейін арттыру мақсатында қазіргі таңда суару нормасын күшейту үшін қосымша ұңғыма қазылуда. Сонымен қатар электр желісін тарту, тамшылатып суару жүйесін жаңарту және оны автоматтандыру жұмыстары қолға алынған. Автоматтандырылған жүйе суару уақытын, көлемін және жиілігін нақты реттеуге мүмкіндік беріп, судың қажетсіз жұмсалуын азайтады.
Облыс әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбеков атқарылып жатқан жұмыстарды аралап, тапсырмалардың орындалу барысын тексерді. Ол суару кестесін түзуде ауа райы мен топырақ ерекшеліктерін ескерудің маңыздылығын атап өтіп, тыңайтқыштарды дұрыс таңдау мәселесіне де назар аударды.
Бұл ретте көгалдандыру жұмыстары тек көп мөлшерде көшет отырғызумен шектелмеуі тиіс. Жасыл аумақтың ұзақ мерзімді сақталуы үшін жердің жағдайын, өсімдіктердің биологиялық ерекшелігін, су қажеттілігін және климаттық факторларды ескере отырып, ғылыми әрі жүйелі күтім қажет. Дұрыс таңдалған ағаш түрлері мен тиімді суару тәсілдері жасыл желектің өміршеңдігін арттырады.
Орман екпелерін күтіп-баптау жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде. Аталған аумақтағы жасыл желекті толықтыру мақсатында биыл күзде 80 мың дана жапырақты ағаш көшетін, атап айтқанда, қарағаш, жиде және тұт отырғызу жоспарланып отыр. Бұл ағаш түрлерінің жергілікті климатқа бейімділігін ескере отырып, жасыл аймақтың тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Әуежай жолы бойындағы жасыл белдеу қаланың экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін табиғи инфрақұрылымның бір бөлігіне айналуы мүмкін. Көлік қозғалысы қарқынды аумақтарда ағаштар шаң-тозаңды ұстап, желдің әсерін төмендетуге және айналадағы ортаның жайлылығын арттыруға ықпал етеді. Ал ұзақ мерзімде мұндай жасыл аймақтар қаланың микроклиматын жақсартуға септігін тигізеді.
Жасыл экономиканың тағы бір маңызды бағыты – экологиялық мәдениетті қалыптастыру. Көгалдандырылған аумақтарды сақтау тек мамандардың міндеті емес. Қоғамдық кеңістіктерге ұқыпты қарау, жас көшеттерді зақымдамау, суды ысырап етпеу және табиғи ортаға зиян келтірмеу – әрбір азаматтың жауапкершілігі.
Түркістанда әуежай жолы бойындағы жасыл желекті кеңейту осындай ортақ жауапкершіліктің маңызын көрсетеді. Бүгінде отырғызылған әрбір ағаш – қаланың ертеңгі экологиялық жағдайына жасалған инвестиция. Ал оны тиімді суару, күтіп-баптау және қорғау – осы инвестицияның нәтижелі болуын қамтамасыз ететін негізгі шарттар.
Алдағы уақытта жаңа көшеттердің отырғызылуы мен суару жүйесінің жаңғыртылуы Түркістандағы жасыл белдеудің аумағын ұлғайтып қана қоймай, қаланың жасыл инфрақұрылымын дамытуға жаңа серпін береді. Табиғи ресурстарды үнемдеу, заманауи технологияларды қолдану және экологиялық мәдениетті қалыптастыру қатар жүрген жағдайда Түркістанның жасыл әрі өмір сүруге қолайлы қала ретінде орнығуына мүмкіндік мол.
