Күздің алғашқы күндерінде Түркістан қаласындағы «Әзірет Сұлтан» Ұлттық тарихи-мәдени музей-қорығының аумағында лотос гүлдері гүлдеп, киелі мекеннің табиғи көркін арттыра түсті. Табиғаттың осы бір ерекше көрінісі тарихи мұра мен қоршаған ортаның өзара үйлесімін айқын көрсетіп, келушілердің назарын аударып отыр.
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі маңындағы гүлзарлар, саялы ағаштар мен жеміс бақтары тарихи нысанның сәулетімен үйлесім тауып, ерекше көрініс қалыптастырады. Мұндағы көгалдандырылған аумақтар кесене сәулетінің айбынды келбетін толықтыра отырып, тарихи-мәдени нысанның айналасында жайлы әрі тартымды орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Түркістан үшін жасыл желек пен абаттандырылған қоғамдық кеңістіктердің маңызы ерекше. Себебі қала – Қазақстандағы тарихи-туристік орталықтардың бірі. Кесене аумағына жыл сайын көптеген зияратшылар мен туристер келеді. Сондықтан тарихи ескерткіштерді сақтаумен қатар, олардың айналасындағы табиғи ортаны қорғау және күтіп-баптау да қаланың тұрақты дамуының маңызды бағыты болып саналады.
Бұл ретте Ясауи кесенесі аумағындағы көгалдандыру жұмыстары Түркістан қаласының «жасыл экономика» қағидаттарымен тікелей сабақтас. «Жасыл экономика» табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды, қоршаған ортаға түсетін кері әсерді азайтуды, экологиялық тепе-теңдікті сақтауды және тұрғындар мен қала қонақтары үшін қолайлы орта қалыптастыруды көздейді. Осы тұрғыдан алғанда, тарихи орындардың айналасын көгалдандыру – қаланың экологиялық инфрақұрылымын дамытуға қосылатын маңызды үлес.
Лотос гүлдерінің гүлдеуі де қаладағы жасыл кеңістіктердің алуан түрлілігін көрсетеді. Гүлзарлар мен су айдындарын дұрыс ұйымдастыру, өсімдіктерді күтіп-баптау және оларды маусымдық ерекшеліктерге сай сақтау қаланың эстетикалық тартымдылығын арттырып қана қоймай, табиғи ортаның тұрақтылығына ықпал етеді.
Сонымен қатар көгалдандырылған аумақтар қаланың микроклиматын жақсартуға септігін тигізеді. Ағаштар мен өсімдіктер шаң-тозаңды азайтып, ауаның сапасын жақсартуға, ыстық күндері көлеңке қалыптастыруға мүмкіндік береді. Түркістанның жазы ыстық әрі құрғақ болатынын ескерсек, жасыл желектерді сақтау және жаңа жасыл аймақтарды қалыптастырудың экологиялық маңызы зор.
«Жасыл экономика» қағидаттарының бірі – су ресурстарын ұтымды пайдалану. Сондықтан Түркістандағы көгалдандыру жұмыстарында су үнемдеу технологияларын енгізу, тамшылатып суару жүйелерін кеңейту, өсімдіктердің жергілікті климатқа бейімделген түрлерін пайдалану өзекті болып қала береді. Бұл тәсілдер жасыл аумақтарды тұрақты сақтауға және табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Ясауи кесенесі аумағындағы табиғат пен сәулеттің жарасымды үндестігі Түркістанның тарихи келбетін жаңа қырынан танытады. Ғасырлар бойы рухани құндылықтардың ордасы болған қасиетті мекеннің айналасындағы гүлзарлар мен жасыл желектер тарихи мұраның ажырамас бөлігіне айналып келеді. Мұндай орта келушілерге эстетикалық әсер сыйлап қана қоймай, табиғатты аялауға деген жауапкершілікті де арттырады.
Тарихи орындарды көгалдандыру барысында олардың сәулеттік және мәдени ерекшеліктерін сақтау маңызды. Бұл бағыттағы жұмыстар табиғатты қорғау мен тарихи мұраны сақтаудың өзара сабақтастығын қамтамасыз етеді. Яғни көгалдандыру – тек көріктендіру жұмысы емес, сонымен бірге мәдени мұра нысандарын болашақ ұрпаққа лайықты жағдайда жеткізудің бір тетігі.
Түркістанның туристік әлеуетін арттыруда да жасыл кеңістіктердің рөлі жоғары. Таза, көгалды әрі абаттандырылған аумақтар қала тұрғындарына жайлы жағдай жасап, туристердің жағымды әсер алуына ықпал етеді. Бұл өз кезегінде экологиялық туризм мен тұрақты туризм қағидаттарын дамытуға мүмкіндік береді.
Киелі Түркістандағы табиғат пен сәулеттің үйлесімі – қаланың ерекше бренді. Лотос гүлдерінің гүлдеуі осы жарасымның әсем көріністерінің бірі ғана. Ал жасыл желектерді сақтау, гүлзарларды күтіп-баптау, су ресурстарын үнемді пайдалану және қоғамдық кеңістіктерді экологиялық талаптарға сай дамыту арқылы Түркістанның «жасыл экономика» бағытындағы әлеуетін одан әрі арттыруға болады.
Тарихы терең, рухани маңызы зор мекендегі табиғат пен сәулеттің үндестігі Түркістанның көрікті келбетін айшықтай түсуде. Қасиетті кесене маңындағы әрбір жасыл аумақ, гүлзар мен саялы ағаш қаланың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға үлес қосады. Табиғатты қорғау мен тарихи мұраны сақтау қатар жүрген жағдайда ғана Түркістанды келешек ұрпаққа көрікті, таза және экологиялық тұрғыдан тұрақты қала ретінде қалдыруға мүмкіндік бар.
