ТҮРКІСТАНДА ГҮЛДІ ӨСІМДІКТЕРДІ КӨБЕЙТУ – ҚАЛАНЫҢ ЖАСЫЛ ЭКОНОМИКАНЫҢ ДАМУЫНЫҢ БІР БАҒЫТЫ

61

Түркістан қаласында қоршаған ортаны қорғау және елді мекендерді көгалдандыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Соның бірі – орман шаруашылығы мекемелерінің тұқымбақтарында гүлді өсімдіктерді көбейту. Биыл өңірдегі тұқымбақтарда 20 мыңнан астам гүлді өсімдік өсіру көзделіп отыр. Бұл бастама табиғи ортаны көркейтіп қана қоймай, Түркістан қаласының «жасыл экономика» қағидаттарын дамытуға бағытталған маңызды жұмыстардың бірі саналады.

Түркістан – өзінің тарихи және рухани мұрасымен ерекшеленетін қала. Соңғы жылдары шаһардың сәулеттік келбетімен қатар, қоғамдық кеңістіктерін абаттандыру мен көгалдандыруға да ерекше көңіл бөлініп келеді. Қала көшелері, саябақтар, гүлзарлар мен демалыс орындарындағы жасыл желектер Түркістанның заманауи бейнесін қалыптастыратын маңызды элементтердің біріне айналды.

Гүлді өсімдіктерді көбейту осы жасыл кеңістіктердің көркін арттырумен бірге экологиялық ортаны жақсартуға мүмкіндік береді. Гүлзарлар қоғамдық орындарға эстетикалық сипат беріп, тұрғындар мен туристер үшін жағымды орта қалыптастырады. Әсіресе тарихи нысандардың айналасында гүлді өсімдіктер мен ағаштардың үйлесімді орналасуы сәулет пен табиғаттың жарасымын айқындай түседі.

Бұл жұмыстар «жасыл экономика» ұғымының негізгі қағидаттарымен тікелей үндеседі. Жасыл экономика қоршаған ортаға зиянды әсерді азайтуды, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды және адамдар үшін экологиялық тұрғыдан қолайлы орта қалыптастыруды көздейді. Осы тұрғыдан алғанда, гүлді өсімдіктерді жергілікті жерде өсіріп, оларды қала аумағын көгалдандыруға бағытталған.

Түркістан қаласында саябақтар мен қоғамдық кеңістіктердің көбеюі тұрғындардың табиғатпен жақындасуына мүмкіндік береді. Көгалдандырылған аумақтар адамдардың демалуына, серуендеуіне және бос уақытын тиімді өткізуіне қолайлы жағдай жасайды. Сонымен бірге жасыл кеңістіктер шаң-тозаңды азайтып, қаланың микроклиматын жақсартуға және ыстық кезеңде көлеңкелі орындардың санын арттыруға септігін тигізеді.

Қаланың тарихи нысандары маңындағы көгалдандырудың да өзіндік маңызы бар. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі секілді тарихи орындардың айналасындағы гүлзарлар мен саялы ағаштар сәулет пен табиғаттың үйлесімділігін қалыптастырады. Бұл Түркістанның туристік тартымдылығын арттырып, қаланың заманауи әрі экологиялық келбетін айқындай түседі.

Дегенмен көгалдандырудың нәтижесі тек отырғызылған гүлдер мен өсімдіктердің санымен өлшенбеуі керек. Оларды кейінгі күтіп-баптау, уақытылы суару, топырағын қопсыту, арамшөптерден тазарту және зиянкестерден қорғау жұмыстары да тұрақты жүргізілуі қажет. Әрбір отырғызылған өсімдіктің сақталуы – жұмсалған еңбек пен қаржының тиімділігін көрсететін негізгі көрсеткіштердің бірі.

Бұл іске тұрғындардың экологиялық мәдениеті де тікелей әсер етеді. Гүлзарларды таптамау, жасыл желектерді бүлдірмеу, қоқысты белгіленбеген жерге тастамау және қоғамдық орындардың тазалығын сақтау – «жасыл экономика» қағидаттарын күнделікті өмірде жүзеге асырудың қарапайым үлгіңсі. Түркістанның болашағы – тарихи мұра мен заманауи инфрақұрылым ғана емес, табиғатпен үйлесім тапқан жасыл қала қалыптастыруда. Сондықтан гүлді өсімдіктерді көбейту, жасыл аумақтарды кеңейту, су үнемдеу технологияларын енгізу және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыру жұмыстары жүйелі түрде жалғасуы тиіс. Осындай қадамдар арқылы Түркістанды экологиялық тұрғыдан тұрақты, көрікті әрі өмір сүруге қолайлы қала ретінде дамытуға берік негіз қаланады.