Сауран ауданында ауыл шаруашылығын жаңа технологиялар негізінде дамыту, жердің тиімділігін арттыру және агроөнеркәсіптік кешеннің әлеуетін күшейту бағытында бірқатар жұмыстар атқарылуда. Соның нақты мысалы – Жаңа Иқан ауылдық округінде орналасқан шаруашылықтағы қарқынды алма бағы. Мұнда заманауи агротехнологиялар қолданылып, жоғары өнімді жеміс-жидек өндірісін жолға қоюға басымдық берілген. Мұндай өндірістердің аудан экономикасы үшін маңызы зор. Біріншіден, жергілікті жерде ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі артады. Бұл аудан тұрғындарының сұранысын сапалы әрі жаңа жеміс-жидекпен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жалпы аумағы 70 гектарды құрайтын алма бағында әр гектарға 2 мың түптен алма ағашы отырғызылған. Осылайша шаруашылықта жер көлемін ұлғайтпай-ақ, интенсивті технология арқылы жоғары өнім алуға мүмкіндік жасалған. Қарқынды бақтың басты ерекшелігі – өндірістік процестің заманауи тәсілдерге негізделуі. Бұл жер ресурсын ұтымды пайдалануға, еңбек өнімділігін арттыруға және шаруашылықтың экономикалық тиімділігін көтеруге жол ашады.
Бақ толықтай тамшылатып суару жүйесімен қамтамасыз етілген. Су тапшылығы байқалатын оңтүстік өңірлер үшін бұл технологияның маңызы ерекше. Тамшылатып суару кезінде су өсімдіктің тамыр жүйесіне қажетті мөлшерде жеткізіліп, ысыраптың алдын алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, тыңайтқыштарды тиімді пайдалану, ағаштардың біркелкі өсіп-жетілуі және өнімділікті арттыру мүмкіндігі қалыптасады.
Биыл шаруашылық әр түптен орта есеппен 20 келіге дейін алма жинауды жоспарлап отыр. Қазіргі таңда 30 гектар алқаптың өнімі толық жиналып болды. Алдағы уақытта қалған 40 гектардағы алма өнімін жинау жұмыстары аяқталмақ. Бұл көрсеткіш шаруашылықтың өндірістік әлеуетінің жоғары екенін көрсетеді. Жиналған өнімнің көлемі артқан сайын оны өңдеу, сақтау, тасымалдау және өткізу бағыттарында да жаңа экономикалық мүмкіндіктер қалыптасады.
Екіншіден, жергілікті өндірістің дамуы сырттан жеткізілетін өнім көлемін азайтып, ішкі нарықтағы отандық тауарлардың үлесін арттыруға ықпал етеді. Осы арқылы Сауран ауданының азық-түлік қауіпсіздігі мен экономикалық өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін көтеруге негіз қаланады.
Шаруашылықтың дамуы жұмыспен қамтуға да оң әсер етеді. Бақта жеміс жинау, күтіп-баптау, суару, сұрыптау және тасымалдау жұмыстарына жергілікті тұрғындар тартылады. Өндіріс көлемі артқан сайын тұрақты және маусымдық жұмыс орындарының саны да көбейеді. Бұл ауыл халқының табысын арттырып, елді мекендердегі экономикалық белсенділіктің өсуіне ықпал етеді.
Сонымен қатар, жеміс өндірісінің дамуы Сауран ауданындағы экономиканы әртараптандырудың маңызды бағыттарының бірі болып отыр. Аудан экономикасында ауыл шаруашылығының үлесі жоғары болғанымен, оның ішінде тек дәстүрлі егін және мал шаруашылығымен шектелмей, қарқынды бау шаруашылығы, жеміс-жидек өндірісі, қайта өңдеу және сақтау инфрақұрылымын дамыту маңызды. Бұл ауыл шаруашылығында қосылған құны жоғары өнім қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Осы мақсатта шаруашылықта алма және басқа да жеміс-жидектерді ұзақ мерзім сақтауға арналған заманауи қойманың құрылысы жүргізілуде. Қойманың іске қосылуы өндірістің тиімділігін арттырып, өнімді бір мезетте нарыққа шығармай, сұранысқа қарай кезең-кезеңімен өткізуге мүмкіндік береді. Бұл шаруашылықтың нарықтағы тұрақтылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, өнімнің сапасын сақтауға және шаруашылық табысын арттыруға жағдай жасайды.
Заманауи қойманың болуы жергілікті өнімді жыл бойы сақтауға мүмкіндік беретіндіктен, ауданның азық-түлік нарығы үшін де маңызды. Жаз-күз айларында ғана емес, қысқы және көктемгі кезеңдерде де жергілікті жерде өндірілген алманы сауда орындарына жеткізуге мүмкіндік туады. Нәтижесінде тұтынушы сапалы өнімге тұрақты қол жеткізсе, шаруашылық өз өнімін тиімді бағада өткізу мүмкіндігіне ие болады.
Бұдан бөлек, болашақта алма өнімін қайта өңдеу бағыттарын дамытуға мүмкіндік бар. Жемістерден шырын, тосап, кептірілген жеміс және басқа да өнімдер өндіру арқылы шикізатқа қосымша құн қосылады. Бұл жаңа кәсіпкерлік бастамалардың пайда болуына, шағын өндірістердің ашылуына және аудан экономикасында жаңа кооперациялық байланыстардың қалыптасуына жол ашады.
Жаңа Иқандағы алма бағы – ауыл шаруашылығын технологиялық жаңғыртудың ғана емес, жергілікті экономиканың жаңа мүмкіндіктерін қалыптастырудың да үлгісі. Тамшылатып суару жүйесі, қарқынды бақ технологиясы, сақтау қоймасының салынуы және өнімді ішкі нарыққа бағыттау – бір-бірімен тығыз байланысты өндірістік тізбекті қалыптастырады.
Сауран ауданында осындай жобалардың көбеюі экономиканың тұрақты дамуына серпін береді. Өйткені өндіріс көлемінің артуы – жаңа жұмыс орындары, салық түсімдерінің көбеюі, кәсіпкерлік белсенділіктің артуы және жергілікті өнімнің үлесінің өсуі деген сөз. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен сақтаудың заманауи жүйесін қалыптастыру ауданның инвестициялық тартымдылығын арттырады.
Жалпы, Жаңа Иқан ауылдық округіндегі 70 гектарлық қарқынды алма бағы Сауран ауданында ауыл шаруашылығын әртараптандырудың нақты нәтижесін көрсетіп отыр. Заманауи технологияларды пайдалану арқылы жер мен су ресурстары тиімді игеріліп, халықты жұмыспен қамтуға және нарықты жергілікті өніммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жасалуда. Алдағы уақытта өндірісті қайта өңдеу, сақтау және өткізу бағыттарымен ұштастыру аудан экономикасының жаңа деңгейге көтерілуіне ықпал етеді.
Осындай жобалардың жүйелі түрде іске асуы Сауран ауданын тек ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіретін аумақ емес, заманауи технологияларға негізделген, өзін-өзі қамтамасыз ету әлеуеті жоғары, өндірісі әртараптандырылған экономикалық аймақ ретінде дамытуға берік негіз қалыптастырады.
