Шойтөбе ауылындағы инвестициялық жобаның Сауран ауданының экономикалық дамуына ықпалы

54

Сауран ауданы – Түркістан облысының әлеуметтік-экономикалық әлеуеті жоғары, ауыл шаруашылығы, кәсіпкерлік, сауда, көлік-логистика және өндіріс салаларын қатар дамытуға мүмкіндігі бар аумақтардың бірі. Аудан экономикасын тұрақты дамыту, жергілікті бюджеттің кіріс бөлігін ұлғайту, жаңа жұмыс орындарын ашу және халықтың табысын арттыру үшін өндірістік және логистикалық инфрақұрылымды кезең-кезеңімен кеңейту маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, Иассы ауылдық округіне қарасты Шойтөбе ауылындағы 8 гектар аумақта сұйытылған көмірсутек газын сақтау және теміржол эстакадасы арқылы автоцистерналарға құю базасын салу жөніндегі жоба аудан экономикасын әртараптандыруға бағытталған инвестициялық бастамалардың бірі бола алады.

Жобаның негізгі артықшылығы – Сауран ауданының географиялық орналасуы мен көлік-логистикалық мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға жағдай жасауы. Сұйытылған көмірсутек газын теміржол арқылы қабылдау, арнайы сақтау сыйымдылықтарында жинақтау және одан әрі автоцистерналарға құю технологиясы өңірдегі отын-энергетикалық инфрақұрылымды толықтыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде Сауран ауданын тек тұтынушы аумақ ретінде емес, Түркістан облысының басқа аудандарына және көршілес өңірлерге өнім жеткізуге қабілетті логистикалық буын ретінде қалыптастыруға ықпал етуі мүмкін.

Қазіргі таңда экономиканың тұрақты дамуы үшін бір ғана салаға тәуелділікті төмендетіп, бірнеше бағыттың қатар дамуын қамтамасыз ету қажет. Сауран ауданында ауыл шаруашылығы маңызды экономикалық сектор болып қала береді. Дегенмен, ауыл шаруашылығымен қатар өнеркәсіп, құрылыс материалдарын өндіру, көлік және қоймалау, энергетика, сервистік қызметтер, шағын және орта бизнес сияқты салалардың үлесін арттыру экономиканың орнықтылығын күшейтеді.

Біріншіден, жоба құрылыс кезеңінің өзінде аудан экономикасына оң әсер етеді. Базаның құрылысына жергілікті құрылыс ұйымдарын, арнайы техника иелерін, тасымалдаушыларды, инженерлік және техникалық мамандарды тартуға мүмкіндік пайда болады. Құрылыс материалдарына, металл конструкцияларға, бетон бұйымдарына, электр жабдықтарына, көлік және логистикалық қызметтерге сұраныс артады. Бұл жергілікті кәсіпкерлер үшін қосымша тапсырыс көлемін қалыптастырып, олардың айналымын ұлғайтуға жағдай жасайды.

Екіншіден, нысанды пайдалануға бергеннен кейін тұрақты жұмыс орындары ашылады. Мұнда операторлар, инженерлер, электр және механика мамандары, теміржол қызметкерлері, автоцистерналарға қызмет көрсететін жұмысшылар, күзет, диспетчерлік және әкімшілік персонал қажет болады. Сонымен қатар, негізгі өндірістік объектінің айналасында қосалқы қызметтерге сұраныс қалыптасады. Автокөлік жөндеу, арнайы техникаға қызмет көрсету, тасымалдау, тамақтану, тұрмыстық және сервистік қызмет көрсету бағыттарындағы шағын кәсіпкерлік субъектілерінің дамуына мүмкіндік туады.

Үшіншіден, жоба жергілікті бюджет кірістерінің өсуіне ықпал етуі ықтимал. Кәсіпорынның қызметі нәтижесінде тиісті салықтар мен басқа да міндетті төлемдер қалыптасады. Жұмысшылардың тұрақты жұмыспен қамтылуы халықтың табысын арттырып, тұтыну белсенділігін күшейтеді. Тұрғындардың табысы өскен сайын жергілікті сауда орындарына, қызмет көрсету нысандарына, қоғамдық тамақтану орындарына және басқа да кәсіпкерлік субъектілеріне сұраныс артады. Осылайша, бір инвестициялық жобаның экономикалық мультипликативтік әсері тек оның өз қызметімен шектелмей, ауданның басқа секторларына да таралады.

Сауран ауданының экономикалық өзін-өзі қамтамасыз ету қабілетін арттыру тұрғысынан да жобаның маңызы бар. Энергетикалық ресурстардың қолжетімділігі өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның тұрақты жұмыс істеуі үшін маңызды фактор болып табылады.

Бұл ретте жобаның ауданның өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін арттыруы тек отын ресурстарымен шектелмейді. Кез келген ірі инвестициялық жоба жергілікті өндірістік кооперацияны дамытуға мүмкіндік береді. Егер жоба операторы тауарлар мен қызметтерді мүмкіндігінше жергілікті кәсіпкерлерден сатып алуға басымдық берсе, аудан ішінде ақша айналымы ұлғаяды. Мысалы, көлік қызметтері, техникалық қызмет көрсету, құрылыс-монтаж жұмыстары, күзет, абаттандыру, тамақтандыру және басқа да қызметтерді жергілікті кәсіпкерлер көрсетуі мүмкін. Бұл шағын және орта бизнестің тұрақты тапсырыс базасын қалыптастырады.

Жобаның тағы бір маңызды бағыты – Сауран ауданында көлік-логистикалық сектордың үлесін арттыру. Теміржол эстакадасы арқылы өнімді қабылдау және автоцистерналарға тиеу мүмкіндігі теміржол мен автомобиль көлігін бір логистикалық жүйеге біріктіреді. Мұндай инфрақұрылым ауданның транзиттік және логистикалық әлеуетін пайдалануға мүмкіндік береді. Болашақта осы нысанның айналасында қоймалау, көлік экспедициясы, автокөлікке техникалық қызмет көрсету және басқа да логистикалық қызметтерді дамытуға алғышарт қалыптасуы мүмкін.

Жобаның әлеуметтік-экономикалық тиімділігін бағалау кезінде оның қауіпсіздік талаптарына толық сәйкестігі басты шарт болуы тиіс. Сұйытылған көмірсутек газы өрт және жарылыс қаупі бар өнім болғандықтан, сақтау, теміржолдан қабылдау және автоцистерналарға құю процестері қолданыстағы өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік нормаларына сәйкес ұйымдастырылуы қажет. Нысанның жобалық шешімдері қоршаған ортаға әсерді бағалау талаптары, санитариялық-қорғау аймағы, өртке қарсы инфрақұрылым, автоматты бақылау және авариялық жағдайлардың алдын алу жүйелері ескеріле отырып әзірленуі тиіс.