ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ӨНЕРКӘСІП ПЕН АГРОӨНДІРІС ДАМЫП, ЖАҢА ЖҰМЫС ОРЫНДАРЫ ҚҰРЫЛУДА

Түркістан облысында экономиканы әртараптандыру және жергілікті кәсіпкерлердің өндірістік мүмкіндіктерін кеңейту бағытында ауқымды жобалар жүзеге асырылды. Осы бағыттағы жұмыстардың барысымен танысу мақсатында Премьер-Министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Түркістан облысына жұмыс сапарымен келіп, бірқатар кәсіпорынның қызметін аралады. Оған облыс әкімі Нұралхан Көшеров те қатысты.

Жұмыс сапары Шардара қаласындағы шағын өнеркәсіптік парктен басталды. Аталған өндірістік алаң жергілікті кәсіпкерлікті қолдау, шағын және орта бизнестің өндірістік әлеуетін арттыру, отандық өнім көлемін ұлғайту мақсатында құрылған. Жалпы аумағы 1 гектарды құрайтын өнеркәсіптік парк аумағында алты өндірістік ғимарат салынды, тағы бес нысанның құрылысы жүргізілді. Мұнда жиһаз, модульдік үйлер, термопанельдер, терезе жақтаулары мен түрлі құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындар орналасты.

Өндірістік алаң газ, электр энергиясы, ауыз су, кәріз жүйесі және кірме жол секілді қажетті инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етілді. Бұл кәсіпкерлердің өндірісін жолға қоюға, қосымша инвестиция тартуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға қолайлы жағдай қалыптастырды. Алдағы уақытта өндірістік ғимараттар санын көбейту арқылы парк резиденттерінің қатарын кеңейту көзделді.

Мұндай шағын өнеркәсіптік аймақтардың құрылуы аудан экономикасын жандандыруда маңызды рөл атқарды. Өйткені жергілікті жерде құрылыс материалдары мен тұрмыстық қажетті өнімдердің өндірілуі сырттан жеткізілетін тауарларға тәуелділікті төмендетіп, ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар шағын және орта кәсіпкерліктің дамуына, жергілікті тұрғындардың тұрақты жұмыспен қамтылуына ықпал етті.

Бұдан кейін Серік Жұманғарин Түркістан қаласындағы «TURAN» арнайы экономикалық аймағының өнеркәсіптік субаймағымен танысты. Жалпы аумағы 290 гектарды құрайтын өндірістік аумақта 4 мыңнан астам жұмыс орнын ашуға бағытталған 16 инвестициялық жоба орналастырылды. Қазіргі таңда 665 адамды жұмыспен қамтыған алты кәсіпорын іске қосылды.

Арнайы экономикалық аймақ резиденттері полимерлі құбырлар, буып-түю материалдары, тау-кен металлургия кешеніне арналған өнеркәсіптік жабдықтар, сэндвич-панельдер, ауыл шаруашылығы техникасы және тоқыма өнімдерін өндіру бағытында жұмыс жүргізді. Бұл кәсіпорындар өңірдің өнеркәсіптік әлеуетін арттырып қана қоймай, отандық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге негіз қалады.

«TURAN» арнайы экономикалық аймағының дамуы Түркістан қаласының жаңа өндірістік орталық ретінде қалыптасуына да серпін берді. Мұнда инвестициялық жобаларды орналастыруға қажетті инфрақұрылымның болуы кәсіпкерлердің қызығушылығын арттырып, өндірістік кооперацияны дамытуға мүмкіндік жасады. Ал жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы жергілікті еңбек нарығын кеңейтіп, мамандарға деген сұранысты арттырды.

Жұмыс сапарының маңызды бағыттарының бірі – мақта агроөнеркәсіптік кешенінің қызметімен танысу болды. Қытайлық Xinjiang Lihua Cotton Co. Ltd компаниясының қатысуымен жүзеге асырылып жатқан «Түркістан мақта агроөнеркәсіптік кешені» жобасының жалпы құны 146 миллиард теңгені құрады. Бұл – облыстағы мақта-тоқыма кластерін қалыптастыруға бағытталған ірі инвестициялық бастамалардың бірі.

Жобаның басты ерекшелігі – мақтаны өсіруден бастап, оны өңдеу және дайын тоқыма өнімдерін шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді қалыптастыру. Кешен аясында барлығы 11 кәсіпорын салу жоспарланды. Бұл ауыл шаруашылығы шикізатын тек бастапқы өнім ретінде сатумен шектелмей, қосылған құны жоғары дайын тауар өндіруге мүмкіндік берді.

Қазіргі уақытта жоспарланған 11 өндірістік нысанның сегізі пайдалануға берілді. Олардың қатарында төрт мақта өңдеу зауыты, тамшылатып суару таспаларын шығаратын кәсіпорын, ПВХ құбыр зауыты, иіру фабрикасы және мақта тұқымын қайта өңдеу зауыты бар.

Кешеннің шикізат базасын қалыптастыру жұмыстары да жүйелі жүргізілді. Су үнемдеу технологияларын қолдану арқылы 52 мың гектар алқапқа мақта егілді. Нәтижесінде өнімділік гектарына 56 центнерге жетті. Бұл заманауи агротехнологияларды қолданудың ауыл шаруашылығы өнімділігін арттырудағы маңызын көрсетті.

2024-2026 жылдар аралығында жобаны жүзеге асыру барысында 1200 адам жұмыспен қамтылды. Алдағы кезеңде кешеннің өндірістік қуатын одан әрі кеңейту мақсатында тоқыма емес материалдар шығаратын зауыт, бояу кәсіпорны және тігін фабрикасын салу жоспарланды. Осы нысандар іске қосылғанда мақта өңдеу тізбегі толықтырылып, дайын өнім түрлерінің ассортименті кеңейе түспек.

Мақта кластерінің дамуы Түркістан облысының ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібін өзара байланыстыратын маңызды экономикалық тетікке айналды. Бір жағынан, мақта өсіруші шаруашылықтар үшін тұрақты өткізу нарығы қалыптасса, екінші жағынан, өңдеу кәсіпорындары қажетті шикізатпен қамтамасыз етілді. Мұндай өндірістік байланыс ауылдағы шаруашылықтардың табысын арттыруға, еңбек өнімділігін көтеруге және экспортқа бағытталған өнім өндіруге жол ашты.

Сапар соңында Премьер-Министрдің орынбасары Түркістан облысының фермерлерімен кездесіп, ауыл шаруашылығы саласының өзекті мәселелерін талқылады. Кездесу барысында мемлекеттік қолдау шаралары, инвестициялық жобаларды қаржыландыру, өндіріс көлемін арттыру, су ресурстарын тиімді пайдалану және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу мәселелері қаралды.