Түркістан облысында ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жүйелі түрде жалғасып келеді. Облыс әкімі Нұралхан Көшеров «Түркістан мақта агроөнеркәсіптік кешені» жобасын іске асырып жатқан инвесторлармен кездесіп, жобалардың орындалу барысын және алдағы жоспарларды талқылады. Түркістан облысында толық циклді мақта-тоқыма кластерінің дамуы өңірдің әлеуметтік-экономикалық құрылымын түбегейлі жаңғыртып жатқан стратегиялық бағыттардың бірі болып отыр. Бұл бастама ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпті өзара байланыстырып, шикізаттан бастап дайын өнімге дейінгі толық өндірістік тізбекті қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Аталған жоба – өңірдегі ең ауқымды өнеркәсіптік бастамалардың бірі. Жалпы құны 146,6 млрд теңгені құрайтын кешен мақтаны өсіруден бастап, оны өңдеп, дайын тоқыма және тігін өнімдерін шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді қамтиды. Жоба толық іске қосылғанда 4 мыңнан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылып, өнімділік гектарына 60 центнерге дейін жетеді. Сонымен қатар су үнемдеу технологиясы ретінде тамшылатып суару жүйесі енгізілген.
Кешен құрамына мақта өңдеу зауыттары, ПВХ құбырларын өндіру зауыты, тамшылатып суару жүйелерін шығару кәсіпорны, жіп иіру фабрикасы, тоқыма (мата) өндірісі, бояу-әрлеу фабрикасы және тігін фабрикасы кіреді.
Өткен жылдың қорытындысы бойынша жалпы құны 100,1 млрд теңгені құрайтын 5 ірі жоба пайдалануға берілді. Бұл жобалар аясында 1760 жаңа жұмыс орны ашылған.
Сонымен қатар Отырар ауданында 32 мың гектар алқапқа мақта егу жобасы жүзеге асырылып, өңірдегі агроөнеркәсіптік сектор мен жеңіл өнеркәсіптің дамуына айтарлықтай серпін берді.
Жыл соңына дейін жалпы құны 46,5 млрд теңгені құрайтын 6 жобаны іске қосу жоспарлануда. Кездесу барысында облыс әкімі инвесторларға жан-жақты қолдау көрсетілетінін атап өтті. Өңірдегі барлық инвестициялық жобалар әкімнің жеке бақылауында.
– Маңызды жобалардың уақтылы әрі тиімді іске асуына қажетті барлық қолдауды көрсетуге дайынбыз. Алдағы жоспарларыңыз бен өзекті мәселелерді бірге пысықтаймыз. Мақсатымыз – толық циклді мақта кластерін дамыту, жаңа жұмысын орындарын ашу, отандық өнім көлемін ұлғайту. Келісілген жобалар толық жүзеге асуға тиіс, – деді Нұралхан Көшеров.
Инвесторлар өз кезегінде жобалардың жүзеге асу барысы туралы баяндап, ұсыныстарын жеткізді. Негізгі мәселелердің бірі – жұмыс күші тапшылығы. Осыған байланысты өңір басшысы жауапты тұлғаларға жергілікті колледж түлектерін жұмысқа тарту жұмыстарын күшейтуді тапсырды. Мамандарды тегін оқытуға әкімдік гранттар бөледі.
Жобаны жүзеге асырып жатқан компания Қытайдың агроөнеркәсіптік индустрияландыру саласындағы ТОП-100 кәсіпорны қатарына кіретін «Zhongtai Group» құрамына кіреді. Компания мақта және тоқыма саласында толық өндірістік тізбекті қалыптастыруға маманданған.
Қазіргі таңда өндірістік кешенде еңбек жағдайына ерекше көңіл бөлінген. Отырар ауданындағы мақта алқабы 16 секторға бөлінген. Әр секторда жұмысшыларға арналған жатын орындар мен асханалар бар. Зауыт аумағында 4 жатақхана пайдалануға берілген, жұмысшылар күніне үш мезгіл ыстық тамақпен қамтылған. Бүгінде кешенде 700-ден астам адам жұмыс істейді. Ал алдағы жаңа өндіріс орындары іске қосылғанда қосымша жұмыс орындары ашылып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тың серпін бермек.
Мақта-тоқыма кластерінің басты ерекшелігі – жергілікті мақтаны өңір ішінде толық өңдеп, қосылған құны жоғары өнім шығару. Бұрын шикізат күйінде сыртқа шығарылатын мақта енді жіп, мата, дайын киім өнімдеріне дейін өңделіп, ішкі нарықты қамтамасыз етуге және экспорттық әлеуетті арттыруға бағытталуда. Бұл өз кезегінде өңір экономикасының әртараптануына жол ашады.
Аталған кластердің дамуы ауыл шаруашылығы саласына да тікелей әсер етуде. Мақта өсіруші шаруалар үшін тұрақты нарық қалыптасып, өнімді өткізу мәселесі жеңілдейді. Бұл ауыл тұрғындарының табысын арттырып, ауыл экономикасының тұрақтылығын күшейтеді. Сонымен қатар, заманауи агротехнологияларды енгізу арқылы өнім сапасы мен түсімділігі артып келеді.
Өнеркәсіптік тұрғыдан алғанда, мақта-тоқыма кластері жаңа өндіріс орындарының ашылуына себеп болуда. Тоқыма фабрикалары, өңдеу зауыттары, тігін цехтары және логистикалық орталықтар іске қосылып, өңірде жаңа индустриялық экожүйе қалыптасуда. Бұл инвестиция тартуға қолайлы орта қалыптастырып, кәсіпкерліктің дамуына серпін береді.
Әлеуметтік әсері де айтарлықтай. Жаңа өндірістердің ашылуы мыңдаған жұмыс орындарын құрып, жергілікті халықтың тұрақты жұмыспен қамтылуына мүмкіндік береді. Әсіресе жастар үшін өндіріс, инженерия, дизайн және технология салаларында жаңа мүмкіндіктер ашылуда. Бұл еңбек миграциясын азайтып, халықтың өз өңірінде тұрақтауына жағдай жасайды.
Түркістан облысының орталығы саналатын Түркістан қаласы да осы экономикалық өзгерістердің әсерін сезінуде. Қалада инфрақұрылымдық жобалар көбейіп, қызмет көрсету, тұрғын үй және әлеуметтік нысандар қарқынды дамып келеді. Бұл өңірдің жалпы экономикалық белсенділігін арттырып отыр.
