Қазақстанның оңтүстігіндегі Түркістан облысы – табиғи-климаттық жағдайы ауыл шаруашылығына аса қолайлы өңір. Сол мүмкіндікті тиімді пайдаланып отырған өңірдегі кәсіпорындардың бірі – «Dala Fruit». Түркістан облысында «DALA FRUIT» агроөнеркәсіптік кешенінің табысты жұмыс істеуі өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беріп отырған маңызды жобалардың бірі. Бұл кешен ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіруден бастап, оларды өңдеу, сақтау және нарыққа шығару сияқты толық өндірістік тізбекті қалыптастыру арқылы аймақ экономикасының тиімділігін арттыруға ықпал етуде.
Компания Сайрам ауданы Қарасу ауылында орналасқан және бүгінде заманауи агроөнеркәсіптің жарқын үлгісіне айналып отыр. Қазақстандағы ірі агроөнеркәсіптік компаниялардың бірі саналатын бұл кәсіпорын негізінен алма және басқа да жемістер өсіру, сақтау, өңдеу және шырын өндірумен айналысады. Жоба жеке инвестор есебінен және «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында қаржыландырылған.
Кәсіпорын аз уақыт ішінде қарқынды дамып, интенсивті алма бақтарын қалыптастырды. Қазіргі таңда 800 гектардан астам аумақта жоғары өнімді бақтар өсіріліп, жыл сайын 8-10 мың тоннаға дейін сапалы алма жиналады. Өндірісте Италия, Германия, Австрия және Түркия сияқты елдердің озық тәжірибелері енгізілген. Тамшылатып суару жүйесі, сапалы көшеттер және нақты агротехникалық талаптарды сақтау – жоғары өнімнің басты кепілі.
Компания өсіретін алма сорттары да халықаралық нарық сұранысына сай. Олардың қатарында Айдаред, Голден Делишес, Ред Делишес, Гренни Смит және Джонаголд секілді танымал түрлері бар. Бұл өнімдердің бәсекеге қабілеттілігін арттырып, ішкі нарықпен қатар экспорт көлемін де ұлғайтуға мүмкіндік береді.
«Dala Fruit» тек жеміс өсірумен шектелмейді. Кәсіпорында заманауи шырын өндіру желісі іске қосылған. Мұнда табиғи, қоспасыз, тікелей сығылған алма шырындары өндіріледі. Осылайша, тұтынушыға сапалы әрі қауіпсіз өнім ұсынылып келеді.
Сондай-ақ компанияның сыйымдылығы 15 мың тоннадан астам көкөніс және жеміс-жидек сақтайтын заманауи қоймалары жемістерді ұзақ уақыт бойы сапасын жоғалтпай сақтауға мүмкіндік береді. Соның арқасында нарық жыл бойы балғын өніммен қамтамасыз етіледі.
Отандық өнім халықаралық нарықта сұранысқа ие. Бүгінде «Dala Fruit» өнімдері Қазақстаннан бөлек Ресей, Өзбекстан, Белорусия және Қытай нарықтарына экспортталып жатыр.
Кәсіпорынның тағы бір маңызды қыры – әлеуметтік жауапкершілігі. Мұнда жүздеген адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Бұл ауыл тұрғындары үшін табыс көзі ғана емес, өңір экономикасының дамуына қосылған үлкен үлес.
Агроөнеркәсіптік кешеннің басты ерекшелігі – жергілікті жеміс-жидек өнімдерін терең өңдеп, қосылған құны жоғары өнім шығаруында. Мұнда алма, өрік, жүзім және басқа да бақша дақылдары заманауи технологиялар арқылы өңделіп, шырын, құрғақ жеміс, консервіленген өнімдер түрінде нарыққа ұсынылады. Бұл ішкі нарықты сапалы отандық өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорттық әлеуетті де кеңейтеді.
«DALA FRUIT» сияқты ірі кешендердің дамуы ауыл шаруашылығы саласына тікелей оң әсерін тигізеді. Шаруалар үшін тұрақты өткізу нарығы қалыптасып, өнімін делдалсыз сату мүмкіндігі артады. Бұл ауыл тұрғындарының табысын көбейтіп, ауыл экономикасының тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, жаңа технологиялардың енгізілуі өнім сапасын арттырып, еңбек өнімділігін жоғарылатады.
Әлеуметтік тұрғыдан алғанда, кешеннің жұмысы жаңа жұмыс орындарының ашылуына жол ашып отыр. Жергілікті тұрғындар өндіріс, логистика, агротехника және өңдеу салаларында тұрақты жұмыспен қамтылуда. Бұл жастардың ауылдан қалаға көшуін азайтып, өңірде кадрлық әлеуеттің сақталуына ықпал етеді.
Түркістан облысында агроөнеркәсіптік кешендерді дамыту мемлекеттік қолдаудың басым бағыттарының бірі болып отыр. Су үнемдеу технологиялары, заманауи жылыжайлар мен бақша шаруашылығын дамыту арқылы өңірдің ауыл шаруашылығы жаңа деңгейге көтерілуде. Бұл өз кезегінде инвестициялық тартымдылықты арттырады.
