ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНАН «ҚАЗАҚ КҮШІНІҢ КАРТАСЫНА» 15 БАЛУАН ТАС ЕНГІЗІЛДІ

25
Түркістан қаласында «Балуан тас сапары» ғылыми-танымдық экспедициясының оңтүстік өңірдегі сапары аяқталды. Бұл туралы баспасөз жиынында «Baluan tas» ұлттық спорт түрлері және мәдениеті академиясының президенті Абылайхан Қалназаров мәлімдеді.
Түркістан облысынан «Қазақ күшінің картасына» 15 балуан тастың енгізілуі – өңірдің рухани мұрасын, ұлттық болмысын және тарихи жадысын жаңғыртатын маңызды мәдени оқиға. Бұл бастама тек спорттық жетістіктерді ғана емес, қазақ халқының дәстүрлі күш өнері мен рухани-мәдени құндылықтарын дәріптеуге бағытталған.
«Аталған экспедиция биыл 18-21 наурыз аралығында Түркістан облысы әкімдігінің қолдауымен «Baluan tas» ұлттық спорт түрлері және мәдениеті академиясының бастамасымен ұйымдастырылды. Іс-шара «Қазақ күшінің картасы» атты ірі ғылыми-мәдени жоба шеңберінде жүзеге асты. Экспедиция барысында зерттеу тобы Сайрам, Ордабасы, Бәйдібек, Созақ, Отырар, Сауран аудандары мен Түркістан қаласын қамтып, тарихи және киелі нысандарға кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. Жалпы 1000 шақырымға жуық жол жүріліп, 10-нан астам киелі орын зерделенді. Жоба нәтижесінде «Қазақ күшінің картасына» Түркістан облысы бойынша 2 символдық және 13 заттық балуантас енгізілді»-деп баяндады экспедиция жетекшісі.
Сонымен қатар, баспасөз жиынында «Open Turkistan» туристік ақпараттық орталығының басшысы Асқар Әбубәкіров бұл сапардың өңір туризмін дамытуға қосқан үлесін атап өтті.
«Экспедиция аясында музейлердегі тарихи жәдігерлер зерттеліп, Қажымұқан Мұңайтпасұлына және өзге де балуандарға қатысты бұрын белгісіз болған балуантастар анықталды. Сондай-ақ, болашақ ғылыми еңбектерге негіз болатын тың деректер жинақталды. Маңызды жаңалықтардың бірі – «символдық Балуан тас» ұғымының ғылыми айналымға енгізілуі. Сонымен қатар, фото және бейнематериалдар түсіріліп, болашақ көрмелер мен деректі фильмдерге азық жиналды. Айрықша оқиғалардың бірі – Шәуілдір ауылында Наурыз мерекесі кезінде 80 жылдан кейін «Балуан тас» көтеру дәстүрінің қайта жаңғыртылуы болды. Бұл шарада балуан Арман Сүлеймен шамамен 200 келілік тасты көтеріп, оның өнері көпшілік назарына ұсынылды. Мамандардың айтуынша, экспедиция нәтижелері ұлттық мұраны жүйелеуге, тарихи жадыны жаңғыртуға және Түркістан өңірінің туристік әлеуетін арттыруға ықпал етеді. Алдағы уақытта жоба аясындағы зерттеу жұмыстары еліміздің басқа өңірлерінде жалғасады» – деді спикер.

Қазақ халқы үшін балуандық өнер – жай ғана күш сынасу емес, ол ерлік, намыс, рух және елдік сананың көрінісі. Көне дәуірден бері балуандар елдің беделін көтеріп, халықтың рухын асқақтатқан тұлғалар ретінде құрметтелген. Сондықтан «Қазақ күшінің картасына» енген балуан тастар – өткен мен бүгінді жалғайтын рухани символ іспетті.

Түркістан өңірінен 15 балуан тастың енгізілуі бұл аймақтың тек тарихи-мәдени орталық қана емес, сонымен қатар күш спорты мен ұлттық спорт түрлерінің дамыған өңір екенін дәлелдейді. Түркістан жері – талай тарихи тұлғалар мен батырлардың туған өлкесі. Сол рух бүгінгі буын арқылы жаңғырып, жаңа сипат алып отыр.

Бұл жоба ұлттық спортты дамытуға үлкен серпін береді. Жастар арасында қазақ күресі мен дәстүрлі күш өнеріне қызығушылық артып, жаңа буын балуандары қалыптасады. Мұндай бастамалар жас ұрпақтың бойында отансүйгіштік, табандылық, төзімділік сияқты қасиеттерді күшейтеді. Сонымен қатар, спорт арқылы ұлттық мәдениетті насихаттауға жол ашады.

Рухани тұрғыдан алғанда, балуан тастар – қазақтың батырлық дәстүрінің символы. Олар тек спорттық рекорд емес, елдің рухын көтеретін, тарихи жадыны сақтайтын мәдени мұра ретінде бағаланады. Бұл – ұлттың өзіндік болмысын сақтаудың және оны әлемге танытудың бір жолы.

Түркістан облысының орталығы саналатын Түркістан қаласы да соңғы жылдары рухани жаңғырудың орталығына айналып келеді. Қалада тарихи-мәдени нысандар жаңғыртылып, ұлттық құндылықтарды дәріптейтін түрлі жобалар жүзеге асырылуда. «Қазақ күшінің картасы» сияқты бастамалар осы рухани жаңғыру үдерісінің маңызды бөлігі.

Сонымен қатар, мұндай жобалар туризмді дамытуға да ықпал етеді. Ұлттық спорт пен тарихи-мәдени мұраға қызығушылық танытқан туристер саны артып, өңірдің мәдени тартымдылығы күшейеді. Бұл өз кезегінде экономикалық дамуға да жанама әсер береді.

Қорыта айтқанда, Түркістан облысынан 15 балуан тастың «Қазақ күшінің картасына» енгізілуі – ұлттық рухты көтеретін, тарихи мұраны жаңғыртатын және жас ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған маңызды қадам. Бұл бастама қазақ халқының күш пен рухқа негізделген мәдениетін сақтап қана қоймай, оны жаңа деңгейде танытуға мүмкіндік береді.