Су қоймаларының салынуы ең алдымен әлеуметтік-экономикалық дамуға тікелей әсер етеді. Ауыл шаруашылығы облыс экономикасының негізгі салаларының бірі болғандықтан, суармалы жер көлемінің артуы өнімділікті көтеріп, фермерлердің табысын арттыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде ауыл тұрғындарының әл-ауқатын жақсартып және жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді.
Жобаның аясында су ресурстарын жинау, сақтау және тиімді бөлу жүйесі жетілдіріледі. Су қоймалары көктемгі тасқын суларды жинап, жаз мезгілінде егістік алқаптарға тұрақты су жеткізуге жағдай жасайды. Бұл ауыл шаруашылығында тәуекелдерді азайтып, өнім көлемінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Ордабасы ауданында Түркістан облысының тұрғындарымен есептік кездесу өткізіп, алдағы вегетация кезеңінің тұрақты өтуін қамтамасыз ету бағытында жүзеге асырылып жатқан жұмыстар туралы баяндады.
2028 жылға дейінгі су саласын дамыту жөніндегі кешенді жоспарға сәйкес, Түркістан облысында төрт жаңа су қоймасын салу көзделген. Қазіргі таңда «Бәйдібек ата» және «Қарақуыc» су қоймаларының құрылысы аяқталуға жақын. Ал «Иқан-су» және «Боралдай» су қоймаларының жобалау-сметалық құжаттамасы әзірленіп жатыр.
Сонымен қатар үш су қоймасын қайта жаңғырту және тағы үш нысанның инженерлік-техникалық қорғанысын күшейту қарастырылған. Бұдан бөлек, 15 коммуналдық су қоймасына күрделі жөндеу жүргізу және 40 гидротехникалық нысанға кешенді тексеру жүргізу жоспарланған.
Өңірде ирригациялық каналдарды жөндеу және реконструкциялау бойынша төрт жоба аяқталып, нәтижесінде 24,5 мың гектардан астам суармалы жер сумен қамтамасыз етілді. Ал жыл басынан бері еліміздің оңтүстік өңірлерінде 115 каналды жаңғырту және 103 каналды автоматтандыру жұмыстары басталды.
– Соңғы жылдары климаттың өзгеру үрдісі айқын байқалуда. Бұл ауыл шаруашылығына да, су балансына да елеулі әсер етеді. Өткен жылғы вегетация кезеңі су ресурстарын тиімді әрі жауапкершілікпен басқарудың маңыздылығын көрсетті. Сондықтан су шаруашылығы инфрақұрылымын жаңғырту – біздің басым бағыттарымыздың бірі. Қазіргі жобалар су пайдаланудың тиімділігін арттырып, су шығынын азайтуға мүмкіндік береді, – деді министр Нұржан Нұржігітов.
Министр сондай-ақ шаруаларды қолдау мақсатында қабылданған шараларға тоқталды. Су үнемдеу технологияларын енгізуді ынталандыру үшін ұңғымалар бұрғылау, инфрақұрылым тарту және жабдық сатып алу шығындарын өтеу үлесі 50%-дан 80%-ға дейін ұлғайтылған.
Соның нәтижесінде, елімізде су үнемдеу технологиялары қолданылатын алқап көлемі үш есеге өсіп, 543,5 мың гектарға жетті. Түркістан облысында қосымша 82 мың гектар жерге заманауи суару жүйелері енгізіліп, 124,5 млн текше метр су үнемделді.
Сонымен қатар елімізде ирригациялық кондоминиумдар институты заң жүзінде бекітіліп, ирригациялық және коллекторлы-дренаждық желілерді тиісті деңгейде ұстау көзделуде. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, министрлік Бас прокуратурамен бірлесіп судың «көлеңкелі айналымын» жоюға бағытталған Жол картасын қабылдады. Құжатта су ресурстарына аудит жүргізу, заңсыз су алудың тәуекел аймақтарын анықтау, қаржылық бақылау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар қарастырылған.
Кездесу барысында тұрғындар ирригациялық каналдарды тазалау және бетондау, бұлақтарды қалпына келтіру, тік дренаж ұңғымаларын жөндеу және су үнемдеуді субсидиялау мәселелері бойынша сұрақтарын қойды. Жиыннан кейін министр азаматтарды жеке қабылдап, тиісті саланың жауапты басшыларына көтерілген мәселелер бойынша нақты тапсырмалар берді.
Сонымен қатар, су қоймаларының құрылысы инфрақұрылымдық дамуға серпін береді. Құрылыс кезеңінде жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті тұрғындар уақытша және тұрақты жұмыспен қамтылады. Бұл өңірдегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге оң әсер етеді.
Экологиялық тұрғыдан алғанда, су қоймалары табиғи тепе-теңдікті сақтауға, жер асты суларының деңгейін тұрақтандыруға және құрғақшылықтың әсерін азайтуға көмектеседі. Сонымен бірге, су айдындары маңында жаңа жасыл аймақтардың қалыптасуына мүмкіндік туады.
Туризм және демалыс саласы үшін де бұл жобаның маңызы зор. Су қоймаларының айналасында болашақта рекреациялық аймақтар, демалыс орындары және экотуризм бағыттары дамуы мүмкін. Бұл өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттырып, экономиканың жаңа секторларын дамытуға жол ашады.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында төрт жаңа су қоймасының салынуы – өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беретін стратегиялық маңызды жоба. Ол ауыл шаруашылығын тұрақты дамытуға, халықтың табысын арттыруға және табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
