Түркістан облысында жүргізіліп жатқан көгалдандыру, инфрақұрылымды дамыту және елді мекендерді абаттандыру жұмыстары өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей ықпал ететін маңызды факторлардың бірі болып табылады. Соңғы жылдары көшет отырғызу көлемінің артуы мен жасыл аймақтардың кеңеюі тек экологиялық жағдайды жақсартып қана қоймай, халықтың өмір сапасын арттыруға және экономикалық белсенділікті күшейтуге жол ашуда.
Түркістан облысы аумағында Қазақстан Республикасының Президенті республика бойынша елді мекендерді көгалдандыру және экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында берген 15 миллион дана көшет отырғызу жөніндегі тапсырмасы аясында жүйелі жұмыстар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Бұл бастама өңірдің жасыл аймақтарын кеңейтуге, экологиялық тепе-теңдікті сақтауға және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған стратегиялық маңызы бар жоба болып табылады.
Аталған тапсырмаға сәйкес Түркістан облысы бойынша 1,1 миллион дана көшет отырғызу жоспарланған. Бұл жұмыстар елді мекендердің аумағын көгалдандыру, жаңа саябақтар мен жасыл белдеулер қалыптастыру, сондай-ақ жол бойы мен қоғамдық орындарды абаттандыру арқылы жүзеге асырылуда. Көшет отырғызу жұмыстары тек экологиялық бағытта ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік маңызы жоғары бастама ретінде қарастырылуда.
Көгалдандыру жұмыстарының негізгі мақсаты – өңірдің экологиялық жағдайын жақсарту, ауа сапасын арттыру және климаттық қолайлы орта қалыптастыру. Ағаштар мен жасыл желек ауаны тазартып, шаң-тозаңды азайтуға, жаз мезгіліндегі ыстықты төмендетуге және жалпы микроклиматты тұрақтандыруға ықпал етеді. Бұл әсіресе қарқынды дамып келе жатқан қалалар мен елді мекендер үшін маңызды.
Сонымен қатар, көшет отырғызу жұмыстарының әлеуметтік әсері де зор. Жасыл аймақтардың көбеюі тұрғындардың демалыс мәдениетін дамытуға, балалар мен жастардың табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттыруға мүмкіндік береді. Саябақтар мен скверлердің пайда болуы халықтың бос уақытын тиімді өткізуіне жағдай жасап, салауатты өмір салтын қалыптастыруға ықпал етеді.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, көгалдандыру жобалары жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Көшет отырғызу, күтіп-баптау, суару және жасыл аймақтарды қорғау жұмыстарына жергілікті тұрғындар тартылып, уақытша және тұрақты жұмыспен қамту деңгейі артады. Бұл өз кезегінде халықтың табысын көбейтіп, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтады.
Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан бұл бастама инфрақұрылымдық дамумен де тығыз байланысты. Жаңа көшелер, тұрғын үй алаптары, қоғамдық кеңістіктер мен әлеуметтік нысандар айналасында жасыл желектердің қалыптасуы өңірдің сәулеттік келбетін жақсартады. Бұл қалалар мен ауылдардың тартымдылығын арттырып, инвестициялық ахуалға да оң әсер етеді.
Мамандардың айтуынша, көшет отырғызу тек бір реттік шара емес, ол ұзақ мерзімді күтім мен жүйелі бақылауды талап ететін экологиялық процесс. Сондықтан өңірде отырғызылған ағаштардың өсіп-жетілуіне тұрақты күтім жасау, суару жүйелерін жетілдіру және жасыл аймақтарды қорғау бағытында арнайы жұмыстар жүргізілуде.
Облыстағы орман шаруашылығы мекемелерінің тұқымбақтарында өсірілген көшеттер жыл сайын елді мекендерге бөлініп, жоспарлы түрде отырғызылуда. Атап айтқанда, көгалдандыру жұмыстары мынадай көлемде жүзеге асырылды: 2021 жылы – 232 100 дана көшет;
2022 жылы – 251 685 дана көшет;2023 жылы – 1 088 944 дана көшет;2024 жылы – 997 329 дана көшет;2025 жылы – 1 065 139 дана көшет босатылған.
Осы көрсеткіштерге сәйкес, 2021–2025 жылдар аралығында Түркістан облысы көлемінде барлығы 3 635 197 дана көшет отырғызылып, өңірдің жасыл белдеуі айтарлықтай кеңейді. Бұл нәтижелер облыстағы экологиялық саясаттың жүйелі түрде жүзеге асып жатқанын және көгалдандыру жұмыстарының нақты нәтижеге бағытталғанын көрсетеді.
Мұндай ауқымды көгалдандыру шаралары ең алдымен өңірдің жасыл қорын кеңейтуге ықпал етеді. Ағаштар мен жасыл желектердің көбеюі ауа сапасын жақсартып, көмірқышқыл газын сіңіру арқылы экологиялық тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе қарқынды урбанизация жүріп жатқан елді мекендер үшін маңызды фактор саналады. Сонымен қатар, жасыл аймақтар шаң-тозаңды азайтып, жаз мезгіліндегі ыстықты жұмсартып, тұрғындар үшін қолайлы микроклимат қалыптастырады.
Көгалдандыру жұмыстарының әлеуметтік маңызы да ерекше. Елді мекендердің көркейуі тұрғындардың өмір сапасын арттырып, қоғамдық кеңістіктерді тиімді пайдалануға жол ашады. Жаңа саябақтар, аллеялар мен жасыл аймақтар халықтың демалыс мәдениетін қалыптастырып, балалар мен жастардың табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттырады. Бұл өз кезегінде экологиялық сананы қалыптастыруға және қоғамда табиғатты қорғау мәдениетін дамытуға ықпал етеді.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, көшет отырғызу және жасыл аймақтарды күтіп-баптау жұмыстары жергілікті тұрғындар үшін қосымша жұмыс орындарын ашады. Орман шаруашылығы, көгалдандыру қызметтері және инфрақұрылымдық жобалар аясында көптеген азаматтар еңбекпен қамтылып, әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік алады. Сонымен қатар, көркейген елді мекендер инвестициялық тартымдылықты арттырып, өңірдің жалпы экономикалық белсенділігіне оң әсер етеді.
Түркістан облысында жүргізіліп жатқан бұл жүйелі көгалдандыру жұмыстары қалалар мен ауылдардың сәулеттік келбетін жақсартуға да ықпал етуде. Жасыл желектермен көмкерілген көшелер мен қоғамдық орындар өңірдің тартымдылығын арттырып, оның заманауи әрі экологиялық бағытта дамып келе жатқанын көрсетеді.
