Түркістан облысы бойынша 2030 жылға дейін 10 жыл ішінде тауарлық балық өсіру көлемін 20,0 мың тоннаға, АЛ ағымдағы жылға 9 123 тоннаға жеткізу қажет. Қазіргі таңда, балық өсірумен айналысатын шаруашылықтардың саны 200-ге жуық.
Бұл бағыттың ең алдымен экономикалық маңызы зор. Балық шаруашылығы ауылдық жерлерде жаңа өндірістік секторды қалыптастырып, кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беруде. Шаруашылықтардың көбеюі инвестиция тартуға, жаңа технологияларды енгізуге және өнімді қайта өңдеу бағыттарын дамытуға жол ашады. Нәтижесінде өңір экономикасы әртараптанып, тек ауыл шаруашылығына ғана емес, су ресурстарын тиімді пайдалануға негізделген жаңа бағыттар қалыптасады.
Балық шаруашылығы халықты жұмыспен қамтудың маңызды көзіне айналуда. 200-ге жуық шаруашылықта жүздеген адам тұрақты және маусымдық жұмыспен қамтылып отыр. Бұл ауылдық жерлердегі жұмыссыздық деңгейін төмендетіп, халықтың табысын арттыруға ықпал етеді. Сонымен қатар, жергілікті кәсіпкерлердің белсенділігі артып, шағын және орта бизнестің дамуына жағдай жасалуда.
Түркістан облысы үшін балық шаруашылығының тағы бір маңызды қыры – азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Тауарлық балық өндірісінің артуы ішкі нарықты жергілікті өніммен қамтамасыз етіп, импортқа тәуелділікті азайтады. Бұл тұрғындардың сапалы әрі қолжетімді тағам өнімдеріне қол жеткізуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, балық өнімдерінің экспорттық әлеуеті де артып, өңірдің сыртқы экономикалық байланыстары кеңеюі мүмкін.
Экологиялық тұрғыдан алғанда, балық шаруашылығы су ресурстарын тиімді пайдалануға және экожүйені сақтауға бағытталған. Заманауи акваөсіру технологиялары су сапасын бақылауға, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға және биологиялық тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе су тапшылығы бар аймақтар үшін маңызды.
Сондай-ақ, сала туризммен де тығыз байланысты. Балық шаруашылығы дамыған аймақтарда балық аулау туризмі, демалыс орындары және агроэкотуризм бағыттары қалыптасып, өңірдің тартымдылығы артады. Бұл қосымша табыс көздерін қалыптастырып, қызмет көрсету саласының дамуына ықпал етеді.
2030 жылға дейінгі жоспар аясында балық шаруашылығын дамыту өңірдің ұзақ мерзімді экономикалық стратегиясының бір бөлігі ретінде қарастырылуда. Бұл тек өндіріс көлемін арттыру ғана емес, сонымен қатар жаңа технологияларды енгізу, кадр даярлау және саланы ғылыми негізде дамыту бағыттарын да қамтиды.
Түркістан облысы аумағында жергілікті маңызы бар 104 су айдынының тіркелуі өңірдің су ресурстарын басқару және оларды тиімді пайдалану бағытындағы жүйелі жұмыстарының маңызды көрсеткіші болып табылады. Бұл су айдындары тек табиғи байлық ретінде ғана емес, сонымен бірге экономикалық, әлеуметтік және экологиялық дамуға ықпал ететін стратегиялық ресурс ретінде қарастырылады.
Қазіргі таңда осы 104 су айдынының 74-і конкурстық негізде бекітіліп, кәсіпкерлік субъектілерінің пайдалануына берілген. Бұл шешім су ресурстарын тиімді игеруге, балық шаруашылығын дамытуға және жеке инвестиция тартуға мүмкіндік береді. Ал қалған 30 су айдыны резервте сақталып, болашақта жаңа жобалар мен инвестициялық бастамаларды жүзеге асыруға арналған әлеуетті алаң ретінде қарастырылуда.
Түркістан облысында су айдындарын басқару саясаты туризм саласының дамуына да оң әсерін тигізуде. Балық аулау туризмі, демалыс аймақтары және экотуризм бағыттары қалыптасып, өңірдің тартымдылығы артып келеді. Бұл қызмет көрсету саласының кеңеюіне және қосымша табыс көздерінің пайда болуына ықпал етеді.
2025 жылдың қорытындысымен 2 781 тонна балық аулауға рұқсат беріліп, мемлекеттік бюджетке 63,7 млн теңге көлемінде түсім түсуі бұл саланың тек өндірістік қана емес, фискалдық тұрғыдан да тиімді екенін көрсетеді.
Аталған көрсеткіштер балық шаруашылығының өңір экономикасына нақты үлес қосып отырғанын дәлелдейді. Су ресурстарын ұтымды пайдалану арқылы қалыптасқан бұл бағыт ауылдық жерлерде кәсіпкерліктің дамуына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және халықтың табысын арттыруға ықпал етуде. Балық аулау және оны қайта өңдеу салаларының дамуы жергілікті экономиканың тұрақтылығын күшейтіп, бюджеттік түсімдердің артуына жол ашуда.
Сонымен қатар, Түркістан облысының жасанды жолмен балық өсіру саласында республика көлемінде көшбасшы болуы өңірдің агроөнеркәсіптік кешеніндегі маңызды жетістігі болып табылады. Бұл жетістік заманауи технологияларды енгізу, инвестиция тарту және су ресурстарын тиімді басқару арқылы қол жеткізілді. Акваөсіру технологияларының дамуы өндіріс көлемін арттырып қана қоймай, табиғи ресурстарға түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік береді. Әлеуметтік тұрғыдан алғанда, балық шаруашылығының дамуы ауыл тұрғындарының жұмыспен қамтылуына оң әсер етуде. Шаруашылықтарда жүздеген адам тұрақты және маусымдық жұмысқа тартылып, олардың әлеуметтік жағдайы жақсаруда. Бұл ауылдық жерлердегі экономикалық белсенділікті арттырып, көші-қон үдерісін тұрақтандыруға ықпал етеді. Экономикалық тұрғыдан бұл сала өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Жергілікті өндірістің артуы ішкі нарықты сапалы балық өнімдерімен қамтамасыз етіп, импортқа тәуелділікті азайтады. Сонымен қатар, экспорттық әлеуеттің артуы өңірдің сыртқы экономикалық байланыстарын кеңейтуге мүмкіндік береді.
