Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың орман қорында 2 млрд және елді мекендерде 15 млн ағаш егу жөніндегі тапсырмасы еліміздегі көгалдандыру және қоршаған ортаны қорғау жұмыстарын жаңа деңгейге көтерді. Осы бастама аясында Түркістан қаласында да орман қорын ұлғайту, жасыл желектерді көбейту және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету бағытында ауқымды жұмыстар атқарылуда.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Түркістан облысындағы орман қоры аумақтарында 2021-2025 жылдары 110 мың гектар жерге 170 млн көшет егу міндеті қойылған болатын. Кешенді жоспар аясында аталған кезеңде 96 мың гектар жерге 146 млн түп көшет отырғызылып, белгіленген жоспар артығымен орындалды. Бұл өңірде орман қорын сақтау мен көбейтуге бағытталған жұмыстардың жүйелі жүргізіліп отырғанын көрсетеді.
Биыл да көгалдандыру жұмыстары жалғасын тауып, облыс аумағында күзгі маусымда 700 мыңнан астам ағаш көшетін отырғызу жоспарланып отыр. Күзгі кезеңде ағаш отырғызу өсімдіктердің жерсінуіне қолайлы жағдай жасау тұрғысынан маңызды. Ауа температурасының төмендеуі мен топырақтағы ылғалдың сақталуы көшеттердің тамыр жаюына мүмкіндік береді. Сондықтан жоспарланған жұмыстарды сапалы ұйымдастыру алдағы жылдардағы жасыл желек көлеміне тікелей әсер етеді.
Түркістан қаласының дамуында аталған бастаманың маңызы ерекше. Тарихи-мәдени орталық ретінде шаһардың туристік және экономикалық әлеуеті жылдан-жылға артып келеді. Қала аумағында жаңа нысандар бой көтеріп, қоғамдық кеңістіктер қалыптасып жатқан кезде табиғи ортаны қорғау және жасыл аумақтарды көбейту мәселесі де қатар жүруі қажет.
«Жасыл экономика» қағидаттарының басты мақсаты – экономикалық дамуды қоршаған ортаны қорғаумен үйлестіру. Бұл табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, қоршаған ортаға түсетін жүктемені төмендету, климаттың өзгеруіне бейімделу және халық үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыруды қамтиды. Осы тұрғыдан алғанда, ағаш отырғызу – экологиялық міндетті орындаудың ғана емес, қаланың ұзақ мерзімді тұрақты дамуына инвестиция салудың тиімді жолы.
Ағаштар қалалық орта үшін бірнеше маңызды экологиялық қызмет атқарады. Олар көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін бөледі, ауадағы шаң-тозаңды ұстайды, көлеңке қалыптастырады және қаланың микроклиматын реттеуге ықпал етеді. Түркістанның ыстық әрі құрғақ климатын ескерсек, жасыл желектердің көбеюі тұрғындар үшін қолайлы жағдай қалыптастыруда ерекше рөл атқарады.
Сонымен бірге ағаш отырғызу жұмыстары су ресурстарын тиімді пайдаланумен қатар қарастырылуы тиіс. Түркістан жағдайында көшеттерді отырғызғаннан кейінгі күтім, суару және олардың жерсінуін қамтамасыз ету маңызды. Сондықтан көгалдандыруда тамшылатып суару, автоматтандырылған суару жүйелері және суды үнемдейтін басқа да технологияларды кеңінен қолдану қажет. Бұл «жасыл экономика» қағидатындағы ресурстарды тиімді пайдалану талабына сәйкес келеді.
Көшет отырғызу – ұзақ мерзімді нәтиже беретін жұмыс. Бір жылда отырғызылған ағаштардың толыққанды жасыл аумаққа айналуы үшін бірнеше жыл бойы тұрақты күтім қажет. Осы себепті отырғызылған көшеттердің сақталуын бақылау, санитарлық күтім жүргізу, зиянкестер мен аурулардан қорғау және қураған көшеттердің орнына қайта отырғызу жүйелі жолға қойылуы маңызды.
Түркістанның жасыл кеңістіктерін көбейту қаланың туристік тартымдылығына да оң әсер етеді. Таза әрі көгалдандырылған көшелер, саябақтар мен қоғамдық орындар қала тұрғындарына ғана емес, шаһарға келетін туристерге де жайлы орта қалыптастырады. Тарихи нысандардың айналасындағы жасыл желектер сәулет пен табиғаттың үйлесімділігін арттырып, Түркістанның өзіндік келбетін толықтыра түседі.
Ағаш отырғызу мәдениетін қалыптастыруда тұрғындардың қатысуы да маңызды. Көгалдандыру жұмыстары тек мемлекеттік мекемелердің міндеті емес, бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік болуы тиіс. Әрбір тұрғын отырғызылған ағашты қорғап, жасыл аумақтарды бүлдірмей, тазалықты сақтауға атсалысса, бұл қаланың экологиялық мәдениетін жаңа деңгейге көтереді.
700 мыңнан астам көшет отырғызу жоспары – Түркістан облысының жасыл қорын ұлғайтуға бағытталған кезекті маңызды қадам. Оның нәтижесі тек отырғызылған көшеттердің санымен емес, олардың қаншасы жерсініп, болашақта толыққанды ағашқа айналғанымен бағалануы қажет.
Түркістанның «жасыл экономикаға» көшуі – бір реттік акция емес, ұзақ мерзімді әрі жүйелі үдеріс. Орман қорын сақтау, жаңа ағаштар отырғызу, жасыл белдеулерді кеңейту, су ресурстарын үнемдеу және экологиялық мәдениетті қалыптастыру өзара сабақтас жүргізілген жағдайда ғана тұрақты нәтиже береді.
Бүгін егілген әрбір ағаш – ертеңгі Түркістанның экологиялық қауіпсіздігіне қосылған үлес. Сондықтан облыстағы ауқымды көгалдандыру бастамалары қаланың жасыл инфрақұрылымын нығайтып, тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыруға және тарихи шаһардың табиғи келбетін сақтауға мүмкіндік беретін маңызды бағыт болып қала береді.
