
Түркістан облысында елді мекендерді сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, су инфрақұрылымын жаңғырту және ауыл шаруашылығында су ресурстарын тиімді пайдалану бағытында ауқымды жұмыстар атқарылуда. Әсіресе ауылдық аумақтардағы инженерлік инфрақұрылымды жақсарту, тозығы жеткен су құбырларын жаңарту, жаңа тазарту қондырғыларын салу және суармалы жерлердің әлеуетін арттыру өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы басым міндеттердің бірі болып отыр.
Осы бағыттағы жұмыстар Бәйдібек ауданында да кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров ауданға жұмыс сапары барысында бірқатар су инфрақұрылымы нысандарын аралап, құрылыс жұмыстарының барысымен танысты. Өңір басшысы елді мекендерді ауыз сумен қамту жобаларының орындалу барысын бақылап, жауапты мекемелерге нақты тапсырмалар берді.
Алдымен облыс әкімі Қазата, Таңатар, Шаян және Жамбыл елді мекендеріндегі тазарту қондырғысы мен су құбырын қайта жаңғырту жобасын көрді. Бұл жоба төрт елді мекеннің тұрғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз етуге, қолданыстағы су жүйесінің өткізу мүмкіндігін жақсартуға және сумен жабдықтау қызметінің сенімділігін арттыруға бағытталған.
Аталған нысанда құрылыс-монтаж жұмыстары 2025 жылы басталған. Жобаны 2027 жылдың соңына дейін аяқтап, пайдалануға беру жоспарланып отыр. Жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкес, құрылыс аясында диаметрі 315 миллиметр болатын 46,359 шақырым полиэтилен құбырын тарту көзделген. Сонымен қатар 15 су құдығы орнатылып, тәулігіне 4500 текше метр су тазартуға қауқарлы «ДВУ1-4500/С» заманауи тазарту қондырғысы салынады.
Қазіргі таңда 16,5 шақырым траншея қазылып, тиісті диаметрдегі полиэтилен құбырлары төселген. Бұл – жобаны жүзеге асырудағы маңызды кезеңдердің бірі. Құрылыс толық аяқталғаннан кейін елді мекендердегі су жүйесінің техникалық мүмкіндігі артып, тұрғындарды үздіксіз әрі сапалы ауыз сумен қамтамасыз етуге жағдай жасалады.
Бәйдібек ауданындағы су инфрақұрылымын дамыту тек ауыз сумен қамтамасыз ету жобаларымен шектелмейді. Өңір экономикасының маңызды салаларының бірі саналатын ауыл шаруашылығын дамыту үшін де суару жүйелерінің техникалық жағдайын жақсарту өзекті болып отыр. Себебі аудан тұрғындарының едәуір бөлігі егін және мал шаруашылығымен айналысады. Суармалы жерлердің өнімділігін арттыру, каналдардың өткізу қабілетін сақтау және су шығынын азайту ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін көтеруге мүмкіндік береді.
Осы мақсатта облыс әкімі Алғабас ауылдық округіндегі «Комсомол» каналының қазіргі жағдайымен танысты. 1982 жылы пайдалануға берілген су арнасының жалпы ұзындығы 32,9 шақырымды құрайды. Оның 27,5 шақырымына бетон жабындысы төселген. Каналдың жобалық суармалы жер көлемі 4 309 гектар болғанымен, қазіргі таңда 1 200 гектар жер ғана суарылып отыр.
Су өткізу қабілеті секундына 4,2 текше метрді құрайтын каналдың әлеуетін толық пайдалану мәселесі өзекті. Себебі суару жүйелерінің техникалық жағдайы ауыл шаруашылығы алқаптарын сумен қамтамасыз етуге тікелей әсер етеді. Каналдың өткізу мүмкіндігі төмендеген жағдайда егістік жерлерге су жеткізу қиындап, шаруалардың өндірістік шығындары артуы мүмкін.
Сондықтан қолданыстағы суару инфрақұрылымын күтіп ұстау, каналдарды уақытылы тазалау, бетон жабындарының жағдайын бақылау және су шығынын азайту шараларын жүйелі жүргізу қажет. Бұл жұмыстар су ресурстарын тиімді пайдалануға және қолда бар суармалы жерлердің өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Нұралхан Көшеров каналдың жағдайымен танысу барысында су нысандарының мәселесіне уақытылы назар аудармаған жауапты басшыларға сын-ескертпе жасады. Аудан әкімдігі мен тиісті басқарма басшысына каналдың техникалық жағдайын жан-жақты зерделеп, суару инфрақұрылымын жақсарту бойынша нақты шаралар қабылдауды тапсырды. Өңір басшысы ауыл шаруашылығын сумен қамтамасыз ету мәселесі тұрақты бақылауда болуы керектігін атап өтті.
Жалпы, Түркістан облысы үшін су ресурстарын тиімді басқарудың маңызы ерекше. Өңірдің табиғи-климаттық ерекшеліктері мен ауыл шаруашылығының құрылымын ескерсек, су инфрақұрылымын жаңғырту экономикалық дамудың маңызды шарттарының бірі саналады. Әсіресе суармалы егіншілікке негізделген аудандарда су жеткізу жүйелерінің үздіксіз жұмыс істеуі ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлеміне, шаруалардың табысына және азық-түлік қауіпсіздігіне әсер етеді.
Түркістан облысында елді мекендерді ауыз сумен қамту, инженерлік инфрақұрылымды дамыту және ауыл шаруашылығын қажетті су ресурстарымен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасады. Бәйдібек ауданындағы төрт елді мекеннің су жүйесін қайта жаңғырту және «Комсомол» каналының техникалық жағдайын жақсарту жөніндегі тапсырмалар осы міндеттердің нақты көрінісі.
Жобалар толық жүзеге асқан жағдайда Қазата, Таңатар, Шаян және Жамбыл елді мекендерінің тұрғындары үшін сапалы ауыз суға қолжетімділік жақсарып, ауданның суару инфрақұрылымын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашылады. Бұл өз кезегінде халықтың тұрмыс сапасын арттыруға, ауыл шаруашылығы өндірісін өркендетуге және Бәйдібек ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуына оң серпін береді.
