Түркістан облысында шахмат спортына ерекше көңіл бөлінуде

Түркістан қаласында түркі мемлекеттері арасындағы шахмат чемпионаты өтіп жатыр. Халықаралық додаға жеті елден келген 24 шахматшы қатысып, өзара мықтыны анықтауда. Қазақстан, Әзербайжан, Мажарстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Түркия және Өзбекстан өкілдері ерлер, әйелдер және сеньорлар санатындағы үш жекелей турнирде чемпиондық атаққа таласуда.

Түркі әлемінің үздік шахматшыларын бір алаңға жинаған халықаралық жарыс тек спорттық бәсеке ғана емес, бауырлас мемлекеттер арасындағы достық қарым-қатынасты нығайтуға, мәдени-гуманитарлық байланысты дамытуға және тәжірибе алмасуға мүмкіндік беретін маңызды іс-шара болды. Сонымен қатар чемпионат Түркістанның халықаралық спорттық және туристік орталық ретіндегі әлеуетін танытуға бағытталды.

Чемпионаттың ашылу салтанатына Түркістан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Ғалымжан Худияров қатысып, жарыстың маңыздылығына тоқталды. Ол киелі шаһарда түркі мемлекеттерінің үздік шахматшыларының бас қосуы өңір үшін үлкен мәртебе екенін атап өтіп, қатысушыларға сәттілік тіледі.

Басқарма басшысының айтуынша, Түркістан облысында шахмат спортына ерекше көңіл бөлініп, бұқаралық және кәсіби спортты дамыту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілді. Бүгінде өңірде 2200-ден астам спортшы шахматпен тұрақты айналысып, 87 жаттықтырушыдан тәлім алды. Жас шахматшылардың халықаралық жарыстарда жетістікке жетуі де өңірде қалыптасқан спорттық мектептің нәтижесін көрсетті. Атап айтқанда, Әсия Асылхан мен Айару Алтынбек халықаралық деңгейде облыс намысын қорғап, жас буынға үлгі болды.

Халықаралық чемпионаттың жалпы жүлде қоры да айтарлықтай қомақты болды. Ерлер мен әйелдер арасындағы турнирлерге жалпы 40 миллион теңге көлемінде жүлде қоры қарастырылды. Ерлер арасындағы жарыстың жеңімпазына 7 миллион теңге, әйелдер арасындағы үздік шахматшыға 4 миллион теңге табысталды. Ал сеньорлар санатында жоғары нәтиже көрсеткен қатысушылар бағалы сыйлықтармен марапатталды.

Қазақстан құрамасы сапында әр санат бойынша екі ойыншыдан, жалпы алты шахматшы ел намысын қорғады. Әйелдер арасында Самарқанд қаласында өткен Дүниежүзілік шахмат олимпиадасының күміс жүлдегерлері Елназ Қалиахмет пен Зарина Нұрғалиева өнер көрсетті. Ерлер арасындағы бәсекеде Денис Махнёв пен Сауат Нұрғалиев бақ сынаса, сеньорлар санатында тәжірибелі гроссмейстерлер Павел Коцур мен Пётр Костенко ел намысын қорғады.

Аталған чемпионаттың ұйымдастырылуы түркі мемлекеттері арасындағы спорттық ынтымақтастықтың жаңа кезеңін қалыптастыруға негіз болды. Айта кетейік, Түркі шахмат қауымдастығы 2025 жылы Астана қаласында құрылған. Биыл ұйымға төрағалық ету міндеті Қазақстанға жүктелді. Қауымдастықтың негізгі мақсаты түркі елдері арасындағы шахмат байланысын нығайту, бірлескен халықаралық жарыстар өткізу, жас таланттарды қолдау және кәсіби тәжірибе алмасуды дамыту болды.

Шахмат – зияткерлік қабілетті, стратегиялық ойлауды, логикалық пайымдауды және шешім қабылдау шеберлігін дамытатын спорт түрі. Сондықтан бұл бағытты дамыту өскелең ұрпақтың интеллектуалдық әлеуетін арттыруда да маңызды орын алды. Өңірде шахматпен айналысатын балалар мен жасөспірімдер санының артуы олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға, білімге деген қызығушылығын көтеруге және зияткерлік спорт мәдениетін қалыптастыруға ықпал етті.

Жалпы, Түркістан облысында спорт саласын дамыту, халықаралық жарыстарды ұйымдастыру және заманауи спорттық инфрақұрылымды жетілдіру жұмыстары өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды бағыттарының бірі болды. Халықаралық деңгейдегі жарыстардың өткізілуі спорттық туризмнің дамуына, қалаға келетін қонақтар санының артуына және қызмет көрсету саласындағы кәсіпкерлік белсенділіктің жандануына мүмкіндік берді.

Әсіресе, Түркістанның тарихи-мәдени нысандары мен заманауи туристік инфрақұрылымы халықаралық спорттық іс-шараларға қатысушылар мен жанкүйерлер үшін қосымша қызығушылық тудырды. Шетелдік спортшылар мен делегация өкілдерінің өңірге келуі қаланың туристік әлеуетін танытуға, қонақүй, қоғамдық тамақтану, көлік және сауда қызметтерінің дамуына оң ықпал етті.

Сонымен қатар мұндай халықаралық жарыстар Түркістанның түркі дүниесіндегі рухани, мәдени және спорттық орталық ретіндегі беделін нығайтуға бағытталды. Спорт арқылы мемлекеттер арасындағы өзара сенім мен достықты арттыру, ортақ құндылықтарды дәріптеу және жастар арасындағы байланысты кеңейту мүмкіндігі қалыптасты.

Осылайша, Түркістан төрінде өтіп жатқан түркі мемлекеттерінің шахмат чемпионаты өңірдің спорттық әлеуетін танытқан маңызды халықаралық додаға айналды. Жарыс жас шахматшылардың тәжірибе жинақтауына, кәсіби спортшылардың шеберлігін шыңдауына және түркі елдері арасындағы ынтымақтастықтың нығаюына жол ашты. Сонымен бірге халықаралық спорттық іс-шараларды қабылдау арқылы Түркістанның туристік тартымдылығы мен экономикалық мүмкіндіктерін кеңінен танытуға негіз қаланды.