Түркістанда халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған жұмыстар инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымды жаңғыртумен қатар, энергия ресурстарын тиімді пайдалануға және елді мекендердің тұрақты дамуына бағытталуда. Мемлекет басшысы еліміздің тұрақты дамуының негізі – ауыл екенін атап өткен болатын. Осы міндетті басшылыққа ала отырып, өңірде ауылдық аумақтарды кешенді дамытуға, тұрғындардың тұрмыс сапасын арттыруға және елді мекендерді заманауи инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге ерекше мән берілуде.
Бүгінде облыс халқының 75 пайызы ауылдық жерлерде тұрады. Сондықтан сапалы ауыз су, табиғи газ, электр энергиясы, жол, тұрғын үй және әлеуметтік нысандармен қамтамасыз ету – өңірлік саясаттың негізгі бағыттарының бірі. Бұл жұмыстарды жүзеге асыруда тек инфрақұрылым көлемін арттыру емес, оны энергияны үнемдейтін әрі ұзақ мерзімде тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін талаптарға сай қалыптастыру маңызды.
Түркістан облысында халықты сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету бағытында ауқымды жұмыстар атқарылды. Өткен жылы өңірдегі барлық елді мекендер ауыз су жүйелерімен толық қамтылып, көрсеткіш 100 пайызға жеткізілді. Шардара қаласындағы «Шардара» топтық су құбырының («Тама-Тастанбек») құрылысының аяқталуы нәтижесінде 30 мыңнан астам тұрғын сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілді.
Ауыз су инфрақұрылымын дамытуда су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесі де маңызды. Сумен жабдықтау желілеріндегі ысырапты азайту, заманауи есептеу құралдарын енгізу, сорғы станцияларындағы энергия шығынын төмендету – жасыл экономика қағидаттарына сәйкес келетін бағыттар. Яғни инфрақұрылымды жаңарту табиғи ресурстарды үнемдеумен қатар жүруі тиіс.
Өңірде табиғи газбен қамту деңгейін арттыру жұмыстары да жүйелі жалғасуда. Қазіргі таңда Түркістан облысында газдандыру деңгейі 88,9 пайызды құрады. Биыл қосымша 33 елді мекенге табиғи газ жеткізу жоспарланған. Нәтижесінде газбен қамту деңгейі 89,6 пайызға жетіп, табиғи газға қосылған елді мекендер саны 639-ға дейін артады.
Газдандыру ауыл тұрғындарының тұрмысын жеңілдетіп қана қоймай, елді мекендердің энергетикалық инфрақұрылымын жаңғыртуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге газды тиімді пайдалану, заманауи жылыту жүйелерін енгізу және энергия тұтынуды есепке алу арқылы шығынды азайтуға болады. Бұл ретте газдандыру қоршаған ортаға әсерді төмендету жөніндегі шаралармен және энергия тиімділігі саясатымен үйлесуі қажет.
Энергия тиімділігі – жасыл экономиканың маңызды құрамдас бөлігі. Ауылдық жерлерде әлеуметтік нысандарды энергия үнемдейтін технологиялармен жабдықтау, көшелерді жарықтандыруда тиімді шамдарды пайдалану, ғимараттардың жылу оқшаулау сапасын арттыру және электр энергиясын автоматты есепке алу жүйелерін енгізу коммуналдық шығындарды қысқартуға мүмкіндік береді.
Жол инфрақұрылымын дамыту да ауылдардың тұрақты экономикалық дамуына тікелей ықпал етеді. Есепті кезеңде облыста 821 шақырым жол жөнделіп, жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жолдардың үлесі 94,8 пайызға жетті. Сапалы жол ауыл шаруашылығы өнімдерін нарыққа жеткізуді жеңілдетіп, кәсіпкерлік белсенділікті арттырады және елді мекендердің көлік қолжетімділігін жақсартады.
Халықтың тұрғын үйге қолжетімділігін арттыру бағытында да жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Былтыр тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға 3 733 жаңа пәтер берілсе, 2026 жылы тағы 3 561 пәтерді пайдалануға беру жоспарланған. Жаңа тұрғын үйлерді жобалау кезінде энергия тиімділігіне көңіл бөлу, жылу шығынын азайтатын материалдарды пайдалану және инженерлік жүйелерді заманауи технологиялармен жабдықтау маңызды.
Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту аясында облыста 83 жаңа нысан ел игілігіне берілді. Оның ішінде 25 білім беру, 35 денсаулық сақтау, 17 спорт және 6 мәдениет нысаны бар. Мұндай ғимараттардың энергияны тиімді тұтынуы бюджет шығындарын оңтайландырып, ұзақ мерзімді пайдалану тиімділігін арттырады.
Түркістан қаласында да заманауи инфрақұрылым мен қоғамдық кеңістіктер қалыптасып келеді. Жаңа ипподром, Қолөнершілер орталығы және «Экопарк» пайдалануға берілді. Жақын күндері заманауи аквапарк ашылады. Мұндай нысандарды дамытуда көгалдандыру, су мен электр энергиясын үнемдеу және экологиялық талаптарды сақтау қаланың жасыл инфрақұрылымын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Энергетикалық тұрақтылық тұрғысынан Түркістан облысының дамуын еліміздің ұзақ мерзімді энергетикалық саясатынан бөлек қарауға болмайды. Энергия көздерін әртараптандыру, электр жүйелерінің сенімділігін арттыру және атом энергетикасы секілді төмен көміртекті энергия көздерінің әлеуетін пайдалану – ұлттық деңгейдегі стратегиялық бағыттардың бірі. Бұл ретте атом энергетикасы ауылдық инфрақұрылымға тікелей жоба ретінде емес, елдің болашақтағы энергия қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ұзақ мерзімді энергетикалық жүйенің бір бөлігі ретінде қарастырылады.
Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Келешек мектеп» ұлттық жобасы аясында облыста жоспарланған 16 мектептің құрылысы толық аяқталып, пайдалануға берілді. Заманауи білім беру нысандары сапалы білім алуға қолайлы орта қалыптастырумен қатар, энергияны тиімді пайдаланатын жаңа инфрақұрылым үлгісін енгізуге мүмкіндік береді.
Түркістан облысының ауылдық аумақтарын дамытудағы негізгі мақсат – тұрғындарға жайлы жағдай жасау ғана емес, болашаққа төзімді инфрақұрылым қалыптастыру. Ол үшін газдандыру, электрмен сенімді қамту, энергия тиімділігі, су ресурстарын ұтымды пайдалану, көгалдандыру және жасыл технологияларды енгізу өзара сабақтас жүргізілуі қажет.
Ауыл мен қала арасындағы инфрақұрылымдық алшақтықты азайту, табиғи ресурстарды үнемдеу және энергетикалық қауіпсіздікті күшейту – өңірдің тұрақты дамуының негізгі шарттары. Осы бағыттар жүйелі түрде жүзеге асқан жағдайда Түркістан облысы заманауи инфрақұрылымы қалыптасқан, ресурстарды тиімді пайдаланатын және халыққа қолайлы өмір сүру ортасын ұсынатын өңір ретінде дами береді.
