
Түркістан облысында көне шаһардың тарихын, сәулет өнерін, тарихи тұлғаларын және рухани құндылықтарын өнер туындылары арқылы танытуға ерекше мән берілуде. Осы бағыттағы маңызды мәдени оқиғалардың бірі – Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Көркем академиясының академигі Айнабек Оспановтың 70 жылдық мерейтойына арналған «Түркістанды тану» атты шығармашылық көрмесі болды.
Түркістан қаласындағы «Конгресс холл» кешенінде ұйымдастырылған көрме суретшінің көпжылдық шығармашылық ізденісін, туған өлкенің тарихына деген құрметін және ұлттық бейнелеу өнеріне қосқан үлесін кеңінен таныстырды. Сонымен қатар іс-шара аясында «Түркістанды тану» атты көрме жинағының тұсаукесері өтті.
Көрменің ашылу салтанатына Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев қатысып, мерейтой иесін құттықтады. Ол өз сөзінде Айнабек Оспановтың қазақ бейнелеу өнерінің дамуына қосқан үлесіне, ұлттық болмыс пен тарихи мұраны көркем шығармалар арқылы насихаттаудағы еңбегіне тоқталды.
Ертай Алтаев суретшінің туындылары арқылы Түркістанның бай тарихы, қасиетті мекеннің қадір-қасиеті, тарихи тұлғалар мен туған өлкенің көркем келбеті кеңінен танылып келе жатқанын атап өтті. Сондай-ақ мұндай шығармашылық көрмелердің ұлттық руханиятты жаңғыртуда, жас ұрпақтың тарихи санасын қалыптастыруда және өңірдің мәдени әлеуетін танытуда маңызы зор екенін жеткізді.
Түркістан – ғасырлар бойы түркі дүниесінің рухани және мәдени орталығы болған тарихи шаһар. Қала аумағында орналасқан Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, көне Сауран қалашығы, Отырар қалашығы, Арыстан баб кесенесі секілді тарихи-мәдени мұра нысандары өңірдің бай өркениеттік тарихынан сыр шертеді. Бұл ескерткіштер тек Қазақстанның ғана емес, бүкіл түркі әлемінің ортақ тарихи құндылығы саналады.
Айнабек Оспановтың «Түркістанды тану» көрмесінің маңыздылығы да осы тарихи сабақтастықпен тығыз байланысты болды. Суретші шығармашылығында көне қаланың сәулеттік ерекшеліктерін, тарихи ортасын, рухани кеңістігін және ұлттық дүниетанымын көркем бейнелеуге басымдық берілді. Бейнелеу өнері арқылы тарихи нысандардың көркемдік сипатын таныту олардың мәдени құндылығын кеңінен насихаттауға мүмкіндік берді.
Әсіресе, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі секілді бірегей сәулет ескерткіштерін өнер туындылары арқылы таныстыру тарихи мұраға деген қызығушылықты арттыруға ықпал етті. Кесененің күмбездері, порталдық құрылымы, өрнектері мен сәулеттік үйлесімі суретшілер үшін шығармашылық шабыттың маңызды қайнар көзіне айналған. Мұндай туындылар тарихи ескерткіштердің сыртқы келбетін ғана емес, олардың терең рухани мәнін де көрерменге жеткізеді.
Мерейтойлық шара барысында Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының иегері, Қазақстан Халық кеңесінің мүшесі, белгілі суретші-кескіндемеші Жанұзақ Мүсәпір, өнертанушы, суретші-кескіндемеші әрі график Жеңіс Нұрлыбаев, М. Әуезов атындағы университеттің қоғаммен байланыс және мәдениет жөніндегі проректоры, педагогика ғылымдарының докторы, академик Садыбек Бейсенбаев, сондай-ақ Орталық Азия инновациялық университетінің «Ақпараттық технология және дизайн» кафедрасының меңгерушісі, техника ғылымдарының кандидаты, доцент Егенберді Теңізбаев сөз сөйлеп, суретшінің шығармашылық жолына жоғары баға берді.
Қонақтар Айнабек Оспановтың ұлттық өнерді дамытудағы еңбегіне тоқталып, оның шығармаларының тарихи және мәдени маңызын атап өтті. Сонымен қатар көрме каталогының жарық көруі суретшінің шығармашылық мұрасын жүйелеуге, оны өнертанушылар мен зерттеушілерге, жас суретшілерге таныстыруға мүмкіндік беретіні айтылды.
Іс-шара барысында Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті басшысы Сабырғали Балғалиевтің атынан бірқатар қонақтарға марапаттар табысталды. Ал көрме авторы Айнабек Оспанов қорытынды сөз сөйлеп, ұйымдастырушыларға, өнер қайраткерлеріне және көрмеге қатысқан қонақтарға ризашылығын білдірді.
Жалпы, мұндай мәдени іс-шаралар Түркістан облысының тарихи-мәдени мұрасын насихаттаумен қатар, ішкі туризмді дамытуға да ықпал етеді. Өйткені туристердің өңірге деген қызығушылығы тек тарихи нысандарды аралаумен шектелмейді. Олар көне қаланың мәдени ортасымен, ұлттық өнерімен, қолөнерімен және рухани құндылықтарымен де танысуға мүмкіндік алады.
Осы тұрғыдан алғанда, көркем көрмелер, музей экспозициялары, шығармашылық кездесулер мен тарихи-танымдық жобалар туристік бағыттардың мазмұнын байыта түседі. Түркістанға келген қонақтар үшін Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, көне Сауран, Отырар және басқа да тарихи орындармен қатар, өңірдің қазіргі мәдени өмірімен танысу да маңызды туристік тәжірибеге айналады.
Сонымен бірге тарихи мұраны өнер арқылы насихаттау жас ұрпақтың туған жер тарихына деген қызығушылығын арттырып, ұлттық құндылықтарға құрметпен қарауына жол ашады. Суретшілердің шығармашылық еңбектері тарихи ескерткіштерді келер ұрпаққа танытудың және олардың мәдени маңызын кеңінен жеткізудің өзіндік тәсілі болып саналады.
Осылайша, Айнабек Оспановтың 70 жылдық мерейтойына арналған «Түркістанды тану» көрмесі өңірдің тарихи келбетін бейнелеу өнері арқылы танытқан маңызды мәдени оқиға болды. Мұндай бастамалар Түркістанның рухани орталық ретіндегі мәртебесін нығайтып, тарихи мұраларды сақтау, мәдени туризмді дамыту және ұлттық өнерді халықаралық деңгейде насихаттау ісіне үлес қосты.
